بسم الله الرحمن الرحیم

نسخه مورد استفاده کتاب " پیام نگار" ، مولف ومترجم : سید حسین حسینی، چاپ هفتم: بهار 1387 انتشارات نگار

تبسّم و اظهار شادی

حضرت رضا علیه السلام فرماید: روز غدیر، روز تبسّم در روی مؤمنان است. هر كه روز غدیر در روی برادر دینی خود تبسّم كند خدای در روز قیامت نظر رحمت به سوی او افكند و هزار حاجتش را بر آورده سازد و در بهشت قصری از دُرّ سفید برایش بنا كند و صورتش را زیبا سازد. (اقبال الاعمال 2/261)
امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: شادمانی را در میانتان و شادی را در ملاقاتتان آشكار كنید. (اقبال الاعمال 2/259)


پوشیدن لباسهای فاخر و زینت دادن

حضرت رضا علیه السلام: و روز غدیر روز پو شیدن لباس وكندن سیاه است . . . وآن روز روز زینت دادن است. هر كه برای روز غدیر زینت كند خدای همه‌ی گناهان كوچك و بزرگش را بیامرزد و فرشتگانی به سویش فرستد در حالی كه حسنات او را می نویسد وتا عید غدیر سال آینده بر درجات او می افزایند و اگر بمیرد شهید بمیرد واگر زنده باشد با سعادت زندگی كند. (اقبال الاعمال 2/262)


طعام دادن

حضرت رضا علیه السلام فرماید: ... و هر كه مؤمنی را در روز غدیر طعام دهد مانند كسی است كه همه پیامبران و صدیقان را طعام داده است. (اقبال الاعمال 2/262)
دید و بازدید

حضرت رضا علیه السلام فرماید: ... و هر كه در روز غدیر مؤمنی را دیدار كند، خدای هفتاد نور در قبرش وارد كند و قبرش را گشاده سازد. و هر روز هفتاد هزار فرشته قبرش را زیارت كند وبهشت را به او بشارت دهند.( اقبال الاعمال 2/262)


توسعه دادن

حضرت رضا علیه السلام فرماید: و روز غدیر روزی است كه خدا فزونی دهد در مال و دارایی كسی كه در آن روز عبادت كند و بر خانواده و خوشتن و برادران ایمانی اش توسعه دهد.( اقبال الاعمال 2/261)

هدیه دادن

فیاض بن محمّد بن عمر طوسی گوید: در روز غدیر ابو الحسن علی بن موسی الرضا علیه السلام را دیدم كه نزد خود جمعی از دوستانش را برای صرف افطار نگاه داشته بود، و به خانه های آنان نیز طعام، هدایا ولباس - حتی انگشتری و پای پوش - فرستاده بود، و سرو وضع دوستان و اطرافیان خود را تغییر داده بود. در آن روز با وسایل پذیرایی تازه – غیر از آنچه در دیگر روزها در خانه‌ی آن حضرت استفاده می شد – از آنان پذیرایی می كردند. و حضرتش فضیلت و سابقه‌ی كهن آن روز را بیان می فرمود. ( اقبال الاعمال 2/254)


افطاری دادن

روز غدیر روز افطاری دادن به روزه داران است. هركه در روز غدیر روزه دار مؤمنی را افطاری دهد همانند كسی باشد كه ده فـئام را افطاری داده است آن گاه فرمود: آیا دانی كه فـئام چیست؟ راوی گفت: نه. آن گاه فرمود: صد هزار نفر است. (اقبال الاعمال 2/261)


یاری دادن

هر كه در روز غدیر برادرش را بدون در خواست كمك یاری دهد و از روی رغبت به او نیكی كند او را پاداش كسی باشد كه در این روز روزه داری كند وشبش را به عبادت گذراند. (وسائل الشیعه 10/ 445)


نیكی كردن

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: به یكدیگر نیكی كنید كه خدای دوستی بین شما را پایدار سازد... و نیكی كردن در روز غدیر موجب افزایش مال و عمر می‌شود. ( اقبال الاعمال 2/259)


حمد الهی

رسول الله صلّی الله علیه وآله فرمود: یكی از سنتها آن است كه مؤمن در روز غدیر صد بار بگوید: اَلحَمدُلله الَذی جَعَلَ كمالَ دینِهِ‌ و تَمامَ نِعمَتِهِ‌ بِوِلایهِ اَمیرِالمُؤمنین عَلی بن اَبی طالبٍ علیه‌السلام - حمد وسپاس خدای راست كه كمال دین وتمام نعمتش را به ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام قرارداد. (بحار الانوار 98/321)


صلوات وبرائت

حسن بن راشد گوید: به حضرت صادق علیه السلام گفتم: فدایت شوم، برای مسلمانان بجز دو عید [ غدیر و قربان ] عید دیگری هست؟ فرمود آری ای حسن، عیدی است از آن دو بزرگتر و شریفتر.گفتم: آن عید كدام روز است؟ فرمود: روز نصب امیر المؤمنین- صلوات الله وسلامه علیه- به پیشوایی مردم. گفتم: فدایت شوم، كدام عمل شایسته آن روز است؟ فرمود: روزه داری كن ای حسن. و بر محمد وآلش بسیار صلوات فرست. و به سوی خدا از ستم كنندگان بر آنان بیزاری جوی.(الكافی 4/148و149)
حضرت رضا علیه السلام فرمود: روز غدیر... روز بسیار صلوات فرستادن بر محمّد وآل محمّد است. (اقبال الاعمال 2/261)


عقد اخوت و برادری

به گواهی علامه محدث میرزا حسین نوری (1320 ق) از كتاب زادالفردوس نقل می‌كند: سزاوار است در این روز برادران دینی با یك دیگر عقد اخوّت بندند و كیفیت آن این گونه است كه یكی دست راست خود را در دست راست دیگری بگذارد و بگوید: برادر شدم با تو در راه خدا و در برادری با تو اخلاص ورزیدم و دست دادم با تو در راه خدا و پیمان بستم با خدا و فرشتگانش و كتابهایش و رسولانش و پیامبرانش وامامان معصوم علیهم السلام كه اگر از بهشتیان واهل شفاعت باشم واجازه یابم كه وارد بهشت شوم داخل نشوم مگر آن كه تو نیز با من باشی. و دیگری بگوید: پذیرفتم. آن گاه هر یك به دیگری بگوید: ساقط كردم از تو همه ی حقوق اخوّت را جز شفاعت و دعا و زیارت. (مستدرك الوسائل 6/279)


نماز روز غدیر

نماز روز غدیر به دستور حضرت صادق علیه السلام این گونه است كه نیم ساعت پیش از زوال (ظهر شرعی) غسل كند و حاجتهای خود را از خدا بخواهد آن گاه دو ركعت نماز بخواند، و در هر ركعت بعد از سوره‌ی حمد به ترتیب هر یك از سوره‌ی توحید و آیه‌الكرسی وسوره‌ی قدر را ده مرتبه قرائت‌كند. آن حضرت فرمود: هر كه این نماز را بخواند، خدای هر نیاز دنیوی و اخروی او را بر آورده سازد. (التذهیب 3/143)


روزه‌داری

حضرت صاق علیه السلام فرمود: روزه‌ی روز غدیر خم برابر است با روزه ی عمر دنیا. چنانچه انسانی عمر دنیا بیابد و به همان اندازه نیز روزه بدارد روزه ی این روز برابر باشد با ثواب آن. و روزه ی این روز در هر سال نزد خدای عزّ و جلّ برابر است با صد حجّ و صد عمره ی درست ومقبول. و این روز بزرگترین عید خداست.( التذهیب 3/143)
امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: چون بنده ی مخلص در روزه داری روز غدیر اخلاص ورزد همه‌ی روزهای دنیا از هماوردی آن روز نا توان باشد. (اقبال الاعمال 2/259)
حضرت صادق علیه السلام فرمود: پیامبران به اوصیاء خود فرمان دادند كه روزه بدارند آن روزی كه وصی در آن روز تعیین می شود در حالی كه آن روز را عید هم می‌گرفتند. هر كه آن روز را روزه بگیرد از عمل شصت سال برتر خواهد بود. (الخصال 264)

برگفته از کتاب «آداب غدیر» تهیه و تنظیم توسط خانه کودک

دو حادثه بسیار مهمّ و بزرگ در تاریخ اسلام رخ داد كه از یكى رسالت و از دیگرى امامت به وجود آمد. نخستین حادثه، نزول وحى بود كه رسالت پیامبر(ص) را در برداشت. دومین حادثه، غدیر بود كه امامت را به وجود آورد و در حقیقت ادامه رسالت بود. روز غدیر و امامت همان قدر اهمیت دارد كه روز بعثت و رسالت.
خداوند منّان نیز در قرآن به این ارتباط اشاره كرده و فرموده است:
یا ایّها الرسول بلّغ ما انزل الیك من ربّك وإن لم تفعل فما بلّغت رسالته واللّه یعصمك من النّاس ان اللّه لایهدى القوم الكافرین: (مائده، 67)
در آیه دیگر كه همان روز و بعد از آن واقعه غدیر نازل شد فرمود:
الیوم اكملت لكم دینكم واتممت علیكم نعمتى و رضیت لكم الاسلام دینا:(مائده،3)
مرحوم حاج میرزا جواد ملكى تبریزى مى گوید:
ویوم الغدیر من هذا الیوم [یوم المبعث] بمنزلة الجزء الاخیر من العلقة التامة، بل بمنزلة الباطن من الشىء الظاهر، وبمنزلة الروح من الانسان، لانّ كل ما فى هذا المبعث الشریف من الخیر والفوز والسعادة مشروطة بولایة امیرالمؤمنین والائمة من ولده…1
به دلیل اهمیت روز غدیر به عنوان بزرگترین و مهمترین اعیاد اسلامى است كه براى آن آداب و اعمال و فضایل بى شمارى بیان شده است. در این نوشته اعمال و آداب غدیر تا حدّ امكان در آیینه روایات نمایانده مى شود. قبل از هر چیز به چند نكته اشاره مى شود:

1 ـ كثرت اعمال و آداب این روز بسیار فوق العاده است و با اعمال هیچ روزى قابل مقایسه نیست. در این بررسى تا آنجا كه در توان نگارنده بود بیش از چهل مورد از آداب روز غدیر در روایات گردآورى شده است.

2 ـ در آداب و اعمال غدیر همه گروهها مورد توجه و خطاب هستند و براى هر گروه با هر فكر و اندیشه و هر سنّى، آدابى مناسب حال وجود دارد.

3 ـ اعمال و آداب این روز برخوردار از ویژگى جامعیّت و به تمام ابعاد زندگى انسان (عبادى، سیاسى، فقهى…) مربوط مى شود.
از این نكات استفاده مى شود كه معمار این حادثه مهم تاریخى، مى خواهد این روز براى همیشه در تاریخ زنده باشد. در این نوشته این روز را در نگاه روایات تحت عناوین سیاسى، عبادى، اجتماعى و اخلاقى دسته بندى مى كنیم و احادیث مربوط به آنها را مى آوریم:

آداب عبادى غدیر

1 ـ نماز
نماز روز غدیر در شب و روز و نیز نماز مسجد غدیر، در روایات وارد شده است كه نمونه اى از روایات آن بیان مى گردد:

الف: نماز شب غدیر: سید بن طاووس در مورد آن چنین مى گوید:
وجدنا فیها صلاة مذكورة فى كتب العبادات والصلاة خیر موضوع و خیر مسموعٍ عام فى سائر الصلوات.
ذكر صفة هذه الصلاة فى لیلة الغدیر وهى اثنتا عشرة ركعة لایسلّم الا فى اخراهنّ ویجلس بین كلّ ركعتین ویقرأ فى كل ركعة الحمد وقل هو اللّه أحد عشر مرّات و آیة الكرسى مرّة، فاذا اتیت الثانیة عشرة فاقرأ فیها الحمد سبع مرّات وقل هو اللّه أحد سبع مرّات واقنت وقل «لا اله الاّ اللّهُ وَحْدَهُ لاشریك لَهُ، لَهُ الملك ولَهُ الحمد یحیى ویمیت ویمیت ویُحیى وهو حىّ لایموت بِیَدِه الخیر وهو على كل شى قدیر» عشر مرات وتركع وتسجد وتقول فى سجودك عشر مرات «سبحان مَن أحصى كل شئ علمهُ وسبحان مَنْ لاینبغى التسبیح الاّ لَهُ سبحان ذى المَنَّ والنّعم، سبحان ذى الفضل والطول، سبحان ذى العزّة والكرم، أسئلك بمعاقد العزّ من عرشِك ومنتهى الرحمة من كتابك وبالاسم الاعظم وكلماته التّامّة أن تصلّى على محمد رسولِكَ وأهل بیته الطیّبین الطاهرین واَنْ تفعل بى كذا وكذا انّك سمیع مجیب».2

ب: نماز روز غدیر: شیخ طوسى درباره نماز روز غدیر چنین آورده است:
الحسین بن الحسن الحسینى قال: حدثنا محمد بن موسى الهمدانى قال: حدثنا على بن حسان الواسطى، قال حدثنا على بن الحسین العبدى، قال سمعت اباعبداللّه الصادق ـ علیه السلام ـ یقول: صیام یوم غدیرخم یعدل صیام عمر الدنیا عاش انسان ثم صام ما عمرت الدنیا لكان له ثواب ذلك وصیامه یعدل عنداللّه ـ عزّوجل ّ ـ فى كل عام مأة حجّة ومأة عمرة مبرورات متقبلات وهو عیداللّه الاكبر… ومن صلّى فیه ركعتین… عدلت عند اللّه ـ عزوجلّ ـ مأة الف حجة ومأة الف عمرة و….
ومن فطر فیه مؤمناً كان كمن اطعم فئاماً وفئاماً فلم یزل یعد الى ان عقد بیده عشراً. ثم قال: اتدرى كم الفئام؟ قلت: لا. قال: مأة الف كل فئام كان له ثواب من اطعم بعددها من النبیین والصدیقین والشهداء فى حرم اللّه ـ عزّوجلّ ـ وسقاهم فى یوم ذى مسغبة والدرهم فیه بالف الف درهم…3

ج: نماز مسجد غدیر: محدث عظیم الشأن مرحوم كلینى در مورد نماز مسجد غدیر مى گوید:
عدة من اصحابنا، عن سهل بن زیاد، عن احمد بن محمد بن أبى نصر، عن أبان عن ابى عبداللّه ـ علیه السلام ـ قال: یستحب الصلاة فى مسجد الغدیر لان النبیّ ـ صلى اللّه علیه وآله ـ اقام فیه أمیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ وهو موضع اظهره اللّه ـ عزّوجلّ ـ فیه الحق.4

2 ـ روزه
درباره روزه روز غدیر روایات متعددى وارد شده كه نمونه اى از آنها نقل مى شود. صدوق مى گوید:
حدثنا على بن أحمد بن موسى ـ رضى اللّه عنه ـ قال: حدثنا محمد بن ابى عبداللّه الكوفى قال: حدثنى الحسین بن عبیداللّه الاشعرىُّ قال: حدثنى محمد بن عیسى ابن عبید، عن القاسم بن یحیى، عن جدّه الحسن بن راشد، عن المفضّل بن عمر قال: قلت لابى عبداللّه ـ علیه السلام ـ: كم للمسلمین من عید؟ فقال: اربعة اعیاد، قال، قلت: قد عرفت العیدین والجمعة، فقال لى: اعظمها واشرفها یوم الثامن عشر من ذى الحجّة وهو الیوم الذى اقام فیه رسول اللّه ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ ونصبه للناس علماً. قال: قلت: مایجب علینا فى ذلك الیوم؟ قال: یجب علیكم صیامه شكراً للّه وحمداً له مع انّه اهل ان یشكر كل ساعة، وكذلك أمرت الانبیاء اوصیاءها ان یصوموا الیوم الذى یقام فیه الوصى یتخذونه عیداً، ومن صامه كان افضل من عمل ستین سنة.5
همان طور كه در پایان حدیث آمده است انبیا به جانشینان خود دستور مى دادند كه روز وصایت و امامت خود را عید بدانند و روزه بگیرند. امام در این حدیث در فضیلت روزه این روز مى فرماید: روزه این روز از عمل شصت سال برتر است.
مرحوم كلینى هم در مورد روزه و اعمال دیگر چنین نقل مى كند:
عن على بن ابراهیم، عن ابیه، عن القاسم بن یحیى، عن جدّه الحسن بن راشد، عن ابى عبداللّه ـ علیه السلام ـ قال: قلت: جعلت فداك للمسلمین عید غیر العیدین؟ قال: نعم یا حسن أعظمها واشرفهما، قلت: واىّ یوم هو؟ قال: هو یوم نصب امیرالمؤمنین ـ صلوات اللّه وسلامه علیه ـ فیه علماً للناس، قلت جعلت فداك وماینبغى لنا ان نصنع فیه؟
قال: تصومه یا حسن وتكثر الصلاة على محمد وآله وتبرّء الى اللّه ممّن ظلمهم فانّ الانبیاء ـ صلوات اللّه علیهم ـ كانت تأمر الاوصیاء بالیوم الذى كان یقام فیه الوصّى ان یتخذ عیداً، قال: قلت: فما لمن صامه؟ قال: صیام ستین شهراً، ولاتدع صیام یوم سبع وعشرین من رجب فانه هو الیوم الذى نزلت فیه النبوة على محمّد ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ وثوابه مثل ستین شهراً لكم.6
در آخر حدیث بعد از روزه غدیر به روز مبعث اشاره شده و ثواب روزه هر دو روز برابر با ثواب روزه شصت ماه دانسته شده است و این، ارتباط حقیقى دو روز و اهمیت آن دو را مى رساند.

3 ـ دعا در شب و روز غدیر
از پیشوایان اسلام دعاهاى مختلفى در شب و روز این عید بزرگ نقل شده است كه این مقاله گنجایش نقل آنها را ندارد. محدثان زیادى، این ادعیه را نقل كرده اند؛ از جمله سید بن طاووس و علامه مجلسى و محدث قمى كه مى توان به كتب آنان مراجعه كرد.7

4 ـ یاد خدا و پیامبر(ص)
در آداب غدیر تأكید شده كه در این عید بزرگ با روزه و نماز به یاد خدا و محمد(ص) و آل او(ع) باشید. در این زمینه نیز حدیثى از محدث بزرگ شیعه، كلینى مى آوریم:
سهل بن زیاد، عن عبدالرحمن بن سالم، عن ابیه قال: سئلت ابا عبداللّه ـ علیه السلام ـ هل للمسلمین عید غیر یوم الجمعة والاضحى والفطر؟ قال: نعم اعظمها حرمة قلت: واىُّ عید هو جعلت فداك؟ قال: الیوم الذى نصب فیه رسول اللّه ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ وقال: «من كنت مولاه. فعلىّ مولاه» قلت: واىّ یوم هو؟ قال وما تصنع بالیوم انّ السّنة تدور ولكنّه یوم ثمانیة عشر من ذى الحجّة، فقلت: وماینبغى لنا أن نفعل فى ذلك الیوم؟ قال: تذكرون اللّه عزّ ذكره فیه بالصیام والعبادة والذكر لمحمّد وآل محمّد…8

5 ـ درود و صلوات بر پیامبر اكرم(ص)
مرحوم شیخ حرّ عاملى از محمد بن على بن الحسین چنین آورده است:
عن الصفار، عن محمد بن عیسى، عن على بن سلیمان بن یوسف البزّار، عن القاسم بن یحیى، عن جدّه الحسن بن راشد قال: قیل لأبى عبداللّه ـ علیه السلام: للمؤمنین من الاعیاد غیر العیدین والجمعه؟ قال، فقال: نعم لهم ما هو اعظم من هذا، یوم أقیم امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ فعقد له رسول اللّه ـ صلى اللّه علیه وآله ـ الولایة فى اعناق الرجال والنساء بغدیرخم، فقلت: واىّ یوم ذلك قال: الایّام یختلف، ثم قال: یوم ثمانیة عشر من ذى الحجة قال، ثمّ قال: والعمل فیه یعدل ثمانین شهراً، وینبغى ان یكثر فیه ذكر اللّه ـ عزّوجلّ ـ والصلاة على النّبی ـ صلى اللّه علیه وآله ـ ویوسع الرجل فیه على عیاله.9
امام رضا(ع) نیز در ضمن بیان فضیلت روز غدیر مى فرماید:
ویوم الثار الصلاة على محمد وآل محمد:10

6 ـ غسل
از امام صادق(ع) در ضمن حدیثى كه قسمتى از آن را درباره نماز نقل كردیم چنین آمده است:
یغتسل عند زوال الشمس من قبل أن تزول الشمس مقدار نصف ساعة یسئل اللّه ـ عزّوجلّ.11

7 ـ حمد و ستایش پروردگار و سپاس او
علامه مجلسى چنین آورده است:
وجدت بخطّ بعض الأفاضل نقلاً من خط الشهید محمد بن مكى ـ قدّس اللّه روحهما ـ قال: روى عن النّبى ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ أنّ من السنن أن یقول المؤمن فى یوم الغدیر مأة مرّة: الحمد اللّه الذى جعل كمال دینه وتمام نعمته بولایة امیرالمؤمنین على بن ابى طالب.12
در حدیث دیگرى آمده است:
هو یوم عبادة وشكر للّه وحمد له:13

8 ـ زیارت امیرالمؤمنین(ع)
امام رضا(ع) به احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى فرمود:
یا ابن أبى نصر، این ما كنت فاحضر یوم الغدیر عند امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ فان اللّه ـ تبارك و تعالى ـ یغفر لكل مؤمن ومؤمنة ومسلم ومسلمة ذنوب ستین سنة ویعتق من النار ضعف ما أعتق من شهر رمضان ولیلة القدر ولیلة الفطر….14
مرحوم محدث قمى مى فرماید:
سومین عمل در روز غدیر زیارت حضرت امیرالمؤمنین(ع)است كه سزاوار است كه انسان هر كجا باشد سعى كند خود را به قبر مطهر آن حضرت برساند و از براى آن حضرت در این سه روز زیارت مخصوصى نقل شده كه یكى از آنها زیارت معروف به امین اللّه است كه از نزدیك و دور خوانده مى شود.15

9 ـ تعویذ
سید بن طاووس فصلى را به آن اختصاص داده و در آن تعویذ پیامبر اكرم(ص) را بیان كرده كه عین عبارت او نقل مى شود:
فصل، فیما نذكره من عوذة تعوّذ بها النبى ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ فى یوم الغدیر، فتعوذ بها أنت أیضاً قبل شروعك فى عمل الیوم المذكور لیكون حرزاً من المحذور وهى: بسم اللّه الرحمن الرحیم خیر الاسماء بسم اللّه ربّ الآخرة والاولى وربّ الارض والسّماء الذى لایضرّ مع اسمه كید الاعداء وبها تدفع كل الاسواء… 16

10 ـ عبادت
امام رضا(ع) در ضمن حدیث مفصلى كه در فضیلت و آداب آن روز دارد مى فرماید:
وهو الیوم الذى یزید اللّه فى مال من عبد فیه… ویوم العبادة…:17

آداب اجتماعى و اخلاقى

1 ـ جشن و عید گرفتن
در احادیث زیادى، غدیر، روز عید و بلكه بهترین عید اسلامى دانسته شده است و شایسته است كه مردم آن روز را عید بگیرند و جشن بر پا نمایند.
امام صادق(ع) فرمود:
وهو عید اللّه الاكبر ومابعث اللّه ـ عزّوجلّ ـ نبیّاً قطّ إلاّ وتعیّد فى هذا الیوم وعرف حرمته:18
و رسول خدا(ص) فرمود:
یوم غدیر خمّ افضل اَعیاد امّتى وهو الیوم الّذى اَمَرنى اللّه تعالى ذكره فیه بنصب اخى على بن ابى طالب علماً لامّتى…19

2ـ تبریك و تهنیت
در روایات به سه نوع تبریك اشاره شده است:

الف ـ تبریك به امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیر خم
علامه امینى مى گوید:
وقال المورّخ غیاث الدین المستوفى 942 فى «حبیب السیر»: ثمّ جلس امیرالمؤمنین بامر من النبى ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ فى خیمة تخصّ به یزوره الناس ویهنئونه وفیهم عمربن الخطّاب فقال: بخٍّ بخٍّ یا ابن ابى طالب، اصبحت مولاى ومولى كل مؤمن ومؤمنة. ثم أمر النبى امّهات المؤمنین بالدخول على امیرالمؤمنین والتهنئة له.20

ب ـ تبریك به پیامبر اكرم(ص)
آن بزرگوار در این مورد چنین مى گوید:
روى الحافظ ابوسعید الخركوشى النیسابورى المتوفى 407 فى تألیفه «شرف المصطفى» باسناده عن البراء بن عاذب بلفظ احمد بن حنبل، وباسناد آخر عن ابى سعید الخدرى ولفظه: ثمّ قال النّبى ـ صلى اللّه علیه وآله ـ: هنِّئونى هنِّئونى ان اللّه تعالى خصّنى بالنبوة وخصّ اهل بیتى بالامامة، فلقى عمربن الخطاب أمیرالمؤمنین فقال: طوبى لك یا ابا الحسن اصبحت مولاى ومولى كل مؤمن ومؤمنة.21

ج ـ تبریك به یكدیگر
امیرالمؤمنین(ع) در ضمن خطبه غدیر كه قبلاً هم بآن اشاره شد فرمود:
وتهانّوا نعمة اللّه كما هنّاكم اللّه بالثواب فیه على اضعاف الاعیاد قبله وبعده الاّ فى مثله.22
امام هشتم(ع) فرمود:
وهو یوم التهنئة یهنئ بعضكم بعضاً فاذا لقى المؤمن اخاه یقول: الحمد للّه الذى جعلنا من المتمسكین بولایة امیرالمؤمنین والائمة ـ علیهم السلام.23

3 ـ دید و بازدید
شیخ طوسى مى گوید:
و روى زیاد بن محمد قال: دخلت على أبى عبداللّه ـ علیه السلام ـ فقلت: للمسلمین عید غیر یوم الجمعة والفطر والاضحى؟ قال: نعم، ألیوم الذى نصب فیه رسول اللّه ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ، فقلت: وأىّ یوم هو یا ابن رسول اللّه؟ فقال: وما تصنع بذلك الیوم والایّام تدور ولكنّه لثمانیة عشر من ذى الحجّة، ینبغى لكم أن تتقرّبوا الى اللّه تعالى بالبرّ والصوم والصلاة وصلة الرحم وصلة الاخوان، فان الانبیاء ـ علیهم السلام ـ كانوا اذا أقاموا اوصیائهم فعلوا ذلك وامروا به.24
امام على بن موسى الرضا(ع) در ضمن حدیث فضیلت غدیر فرمود:
ومن زار فیه مؤمناً أدخل اللّه قبره سبعین نوراً ووسّع فى قبره ویزور قبره كل یوم سبعون الف ملك ویبشرونه بالجنّة…25

4 ـ افطارى دادن
امیرمؤمنان(ع) در این باره فرمود:
ومن فطر مؤمناً فى لیلته فكانّما فطّر فئاماً وفئاماً یَعُدُّ بها بیده عشرة، فنهض ناهض فقال یا امیرالمؤمنین وما الفئام؟ قال مأة الف نبىّ وصدّیق وشهید…26
شبیه این حدیث از امام صادق(ع) نیز در ذیل «نماز روز غدیر» گذشت. همچنین در ضمن احادیث آداب سیاسى نیز دیدیم كه امام هشتم(ع) عدّه اى از خواص خود را كه روز غدیر به حضورش رسیده بودند براى افطار در منزل خویش نگهداشت و به آنان افطارى داد و به منزل آنان نیز غذا و لباس و غیره فرستاد.

5 ـ صدقه دادن
یكى دیگر از آداب روز غدیر صدقه دادن به فقیراست. امام صادق(ع) در حدیثى كه گذشت فرمود:
والدرهم فیه بالف الف درهم.27
امیرمؤمنان(ع) نیز در ضمن خطبه غدیر فرمود:
وسائوا بكُم ضعفائكم فى مأكلكم وما تناله القدرة من استطاعتكم وعلى حب امكانكم فالدرهم فیه بمأة الف درهم والمزید من اللّه.28

6 ـ انجام كارهاى شایسته روز عید
در احادیث، آداب و اعمال متعدد دیگرى كه جنبه اخلاقى و اجتماعى دارد و مناسب روزهاى عید و جشن است بیان شده كه به آنها فقط اشاره مى شود و سپس نمونه اى از روایات بیان مى گردد. این آداب و اعمال عبارتند از: هدیه دادن، زینت كردن، شادى كردن، دیگران را شاد و خرّم نمودن، لباس نو و پاكیزه پوشیدن، میهمانى دادن، گذشت و آشتى كردن، كارگشایى براى دیگران، نیكى كردن به دیگران، لباس و غذا و غیره به منزل خویشان و نزدیكان فرستادن، توسعه دادن به زندگى خانواده و برادران، بشارت دادن، استراحت كردن، وام دادن، دوستى كردن، اجتناب از گناه، عقد برادرى بستن، مصافحه كردن، صله رحم، انجام عمل صالح و مهربانى و عطوفت به همدیگر.
شیخ طوسى مى گوید:
و روى داود بن كثیر الرقى عن ابى هارون عماربن حریز العبدى قال: دخلت على ابى عبداللّه ـ علیه السلام ـ فى یوم الثامن من ذى الحجّة فوجدته صائماً، فقال لى: هذا یوم عظیم، عظّم اللّه حرمته على المؤمنین واكمل لهم فیه الدین وتمّم علیهم النعمة وجدّد لهم ما اخذ علیهم من العهد والمیثاق. فقیل له: ما ثواب صوم هذا الیوم قال: انه یوم عید و فرح وسرور و یوم صوم شكراً للّه تعالى، وان صومه یعدل ستین شهراً من اشهر الحرم….29
و نیز شیخ طوسى درخطبه امیرالمؤمنین آورده است كه فرمود:
عُودوا رَحمكُم اللّه بعد انقضاء مجمعكم بالتوسعة على عیالكم والبرّ باخوانِكم والشكر للّه ـ عزّوجلّ ـ على ما منحكم واجمعوا یجمع اللّه شملكم وتبّار واَیصِلِ اللّه اُلفتكم وتهادوا نِعَمَ اللّه كما منّأكم بالثّواب فیه على اضعاف الاعیاد قبله وبعده الا من مثله والبرّ فیه یُثمر المال ویزید فى العمر والتعاطف فیه یقتضى رحمة اللّه وعَطفه وهیّوا لاخوانكم وعیالكم من فضله بالجهد من جودكم وبما تنالُهُ القدرة من استطاعتكم واظهروا البُشر فیما بینكم والسُرور فى ملاقاتكم والحمد للّه على ما منحكم وعودوا بالمزید من الخیر على اهل التأمل لكم سائوا بكم ضُعفاء كم فى مأكلكم وما تناله القدرة من استطاعتكم وعلى حسب امكانكم فالدرهم فیه بمأة الف درهمٍ والمزید من اللّه ـ عزّوجلّ ـ و صوم هذا الیوم مما ندب اللّه تعالى الیه وجعل الجزاء العظیم كفالة عنه حتى لو تعبّد له عبد من العبید فى الشبیبة مِن ابتداء الدنیا الى انقضائها صائماً نهارُها قائما لیلُها اذا اخلص المخلص فى صومه لقصرت الیه ایام الدنیا عن كفایةٍ و من اَسْعَفَ أخاهُ مبتدئاً وبرَّهُ راغباً فله كأجْرِ من صام هذا الیوم وقام لیلةُ ومن فطَّر مؤمناً فى لیلته فكانّما فطر فئاماً وفئاماً یعُدُّها بیده عشرةً فنهض ناهض فقال یا امیرالمؤمنین وما الفئام قال مأة الف نبىّ وصدّیق وشهید، فكیف بمن تكفّل عدداً من المؤمنین والمؤمنات وانا ضمینه على اللّه تعالى الامان من الكفر والفقر وان مات فى لیلته او یومه او بعده الى مثله من غیر ارتكاب كبیرة فاجره على اللّه تعالى ومن استدال لاخوانه واعانهم فانا الضامن على اللّه ان بقّاه قضاه وان قبضه حمله عنه، واذا تلاقیتم فتصافحوا بالتسلیم وتهانوا النعمة فى هذا الیوم ولُیبلَّغ الحاضر الغائب والشاهد البائن ولیعد الغنّى على الفقیر والقوى على الضعیف امرنى رسول اللّه بذلك.30
سید بن طاووس در ضمن حدیث مفصلى در اهمیت و فضیلت غدیر از امام رضا(ع) چنین آورده است:
وهو یوم تنفیس الكرب ویوم تحطیط الوزر و یوم الحباء والعطیة ویوم نشر العلم و یوم البشارة والعید الاكبر و یوم یستجاب فیه الدعا ویوم الموقف العظیم ویوم لیس الثیاب ونزع السواد ویوم الشرط المشروط ویوم نفى الغموم ویوم الصفح عن مذنبى شیعة امیرالمؤمنین وهو یوم السبقة ویوم اكثار الصلاة على محمد وآل محمد ویوم الرضا ویوم عید اهل بیت محمد ویوم قبول الاعمال ویوم طلب الزیادة ویوم استراحة المؤمنین ویوم المتاجرة ویوم التودّد ویوم الوصول الى رحمة اللّه ویوم التزكیة و یوم ترك الكبائر والذنوب ویوم العبادة ویوم تفطیر الصائمین، الى ان قال، وهو یوم التبسّم فى وجهه الناس من اهل الایمان فمن تبسّم فى وجه اخیه یوم الغدیر نظر اللّه الیه یوم القیامة بالرحمة وقضى له ألف حاجة بنى له قصراً فى الجنة من درّة بیضاء ونظّر وجهه وهو یوم الزینة فمن تزیّن لیوم الغدیر غفر اللّه له كل خطیئة عملها صغیرة او كبیرة وبعث اللّه الیه ملائكته یكتبون له الحسنات ویرفعون له الدرجات الى قابل مثل ذلك الیوم.31

آداب سیاسى غدیر

1 ـ تبرّى جستن از ستمگر
در حدیثى كه مرحوم كلینى و دیگران درباره روزه روز غدیر از امام صادق(ع) نقل كرده اند، چنین آمده است:
تصومه یا حسن و تكثر الصلاة على محمد وآله وتبرّء الى اللّه ممن ظلمهم.32

2 ـ دیدار با رهبرى و بیعت
مرحوم شیخ حرّ عاملى با سندهاى مختلف چنین نقل مى كند:
عن محمد بن اللیث المكى، عن أبى اسحاق بن عبداللّه العلوى العریض قال: وجد فى صدرى ما الایّام الّتى تصام، فقصدت مولانا أبا الحسن على بن محمد ـ علیه السلام ـ و هو بصریا ولم ابد ذلك لاحد من خلق اللّه، فدخلت علیه فلما بصر بى قال: یا ابا اسحاق جئت تسئلنى عن الایّام الّتى یصام فیهنّ وهى اربعة (الى ان قال) و یوم الغدیر فیه اقام النبى ـ صلّى اللّه علیه وآله ـ أخاه علیّاً ـ علیه السلام ـ علماً للناس واماماً من بعده؛ قلت: صدقت جعلت فداك، لذلك قصدت اشهد انّك حجة اللّه على خلقه.33
در حدیث دیگرى از امام صادق(ع) این طور آمده است:
هذا یوم عظیم عظّم اللّه حرمته على المؤمنین واكمل لهم فیه الدین و تمّم علیهم النعمة وجدّد لهم ما اخذ علیهم من العهد والمیثاق.34
و نیز آمده است:
واسمه فى السماء یوم العهد والمعهود وفى الارض یوم المیثاق المأخوذ…35
با ملاحظه احادیث مربوط به غدیر روشن مى شود كه برنامه دیدار با رهبرى و پیشواى مسلمین و بیعت با او از زمان ائمه(ع) بویژه از زمان امام على بن موسى الرضا(ع) مرسوم بوده و مردم از اطراف و اكناف براى دیدار با آنان و تجدید عهد به حضور آنان مى رسیدند.
شیخ طوسى در حدیثى كه درباره این موضوع است چنین مى گوید:
اخبرنا جماعة، عن ابى محمد هارون بن موسى التلعكبرى، قال: حدثنا ابوالحسن على بن احمد الخراسانى الحاجب فى شهر رمضان ستة سبع وثلاثین وثلثمأة، قال: حدثنا سعید بن هارون أبى عمرو المروزى وقد زاد على الثمانین سنة، قال: حدثنا الفیاض بن محمد بن عمر الطوسى بطوس سنة تسع وخمسین ومأتین وقد بلغ التسعین، انه شهد ابا الحسن على بن موسى الرضا ـ علیهما السلام ـ فى یوم الغدیر وبحضرته جماعة من خاصته قد احتبسهم للافطار وقد قدم الى منازلهم الطعام والبرّ والصّلات والكسوة حتى الخواتیم والنّعال وقد غیّر من احوالهم واحوال حاشیته، وجدّدت له آلة غیر الآلة التى جرى الرسم بابتذالها قبل یومه وهو یذكر فضل الیوم وقدمه….36

3 ـ اجتماع و اتحاد
در خطبه اى كه از امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیرى كه مصادف با روز جمعه بود چنین آمده است:
واجمَعوا یجمع اللّه شملكم….37
امام صادق(ع) نیز در بیان فضیلت غدیر مى فرماید:
واسمه فى السماء یوم العهد والمعهود وفى الارض یوم المیثاق المأخوذ والجمع المشهود.38------------------------------------------------------------------------------------------------------
منابع:
1 . المراقبات، ص37
2 . اقبال الاعمال، ص761
3 . تهذیب الاحكام، ج3، ص143؛ بحارالانوار، ج98، ص321، ح6
4 . الكافى، ج4، ص567
5 . كتاب الخصال، ج1، ص264، ح145؛ مصباح المتهجد، ص736 (به طور مختصر).
6 . الكافى، ج4، ص148؛ مصباح المتهجد، ص763؛ وسائل الشیعه، ج7، ص323، ح2؛ بحارالانوار، ج98، ص322
7 . اقبال الاعمال، ص761 و 797؛ بحارالانوار، ج98، ص308 به بعد؛ مفاتیح الجنان، اعمال روز غدیر.
8 . الكافى، ج4، ص149، ح3
9 . وسائل الشیعه، ج7، ص325، ح6
10 . اقبال الاعمال، ص778
11 . تهذیب الاحكام، ج3، ص143؛ بحارالانوار، ج98، ص321، ح6
12 . بحارالانوار، ج98، ص321، ح5
13 . وسائل الشیعه، ج7، ص328، ح13
14 . اقبال الاعمال، ص748
15 . مفاتیح الجنان، ص788
16 . اقبال الاعمال، ص788
17 . همان، 778
18 . تهذیب الاحكام، ج3، ص143
19 . امالى صدوق، ص12، ح8
20 . الغدیر، ج1، ص271
21 . همان، ص274 (كتاب «شرف المصطفى» با نام «شرف النبى» ترجمه و منتشر شده است).
22 . اقبال الاعمال، ص776؛ مصباح المتهجد، ص757؛ بحارالانوار، ج97، ص117
23 . اقبال الاعمال، ص778
24 . مصباح المتهجد، ص736
25 . اقبال الاعمال، ص778
26 . مصباح المتهجد، ص758
27 . تهذیب الاحكام، ج3، ص144
28 . مصباح المتهجد، ص757
29 . همان.
30 . همان.
31 .اقبال الاعمال، ص778
32 . الكافى، ج4، ص148 (ر.ك: نقل پاورقى شماره 13)
33 . وسائل الشیعه، ج7، ص324، ح3
34 . مصباح المتهجد، ص737
35 . تهذیب الاحكام، ج3، ص143
36 . مصباح المتهجد، ص752
37 . همان، ص757
38 . تهذیب الأحكام، ج3، ص143

1. “Praise belongs to Allah, Who is Sublime in His Oneness, and He is with all
beings in His Loneliness. Glorious is He in His Domination, and He is great in
His Foundations! His Knowledge encircles all beings without taking a move or
having a dwelling; He subdues everything with His Power and Reasoning! He has
eternally been praised, and so will be praised forever! There is no end to His
Greatness, Dignity and Grandness; He is the Originator, Resurrector, and to Him
all things return.

2. He is the Maker of the heavens, as well the expander of
the Earth(es), and He is Ruler over them; He is [beyond all beings], and He is
Glorified and Sanctified. So is He the Lord of the Angels, and the Spirit! He
favours all creatures that He has created! His Grace is expanded to all that He
has created. He perceives the eyes [of all beings], while no eyes can see Him;
He is the most Generous, Patient and Calm. His Mercy cuddles the whole entity;
He favours them with His Bounty. He is Serene in His revenge, and is Patient to
the pain-deserved!

3. He is Aware of the secrets, and is discerned of thoughts, the covered are
discovered to Him, and the hidden manifest. It is His to hold everything, and
dominate it. The Source of strength is He, and is Powerful over everything.
There is no comparable unto Him.

It is He Who has created things out of absolute 'Nil'. He is Immortal, Alive,
and is the Spreader of Justice; there is no deity but Him, the Wise Almighty.

4. No eyes can see Him but he perceives all eyes; He is aware of the secrets [of
men], and is informed of all things. No one can attribute Him by means of
seeing, and no one can appreciate His Being by His concealment or manifestation,
but only what the 'Glorified' wills us to know.

5. I testify that He is Alone ‘God’, the One Whose Sanctity has filled up the
whole world; and His Light has prevailed the Eternity! Without any counselor He
enacts His proper Command, and has no ally in His Providence; and without aid,
He does His plans and measures.

6. Without an initial plan for creation, He
has shaped and fashioned all beings with help of no one – with no effort, not
thinking about, and without having had recourse, He has brought the world to
being from ‘Nil’, His will has brought them to existence.

Thus, He is God, the Almighty; there is none as a deity but Him! It is He Whose
Artistry is solid and firm, and [the Structure of His] Work is fair! He is Just;
He does not commit oppression, and He is so generous that to Him return all
things.

7. And I testify that He is God that all beings humble before His Dignity, and
all are debased before His Glory; everything bows as submission before His
Power, and all things are in state of humility before His tremendous and
impressive Majesty!

8. He is the King of all beings, and the roller of the
encircling heavens, He submits the sun and the moon to His bid to move just
according to a time limit. He rolls up the night in the day; moreover, He wraps
up the day into night which each goes rapidly: one after other, (The Heights:
7/54). He is the destroyer of any oppressive tyrant, and the eliminator of the
rebellious, insurgent demon!

9. There is neither an opponent for Him, nor is anyone equal to Him. He is the
One Who needs none! He is not born, and He has not given birth to anyone, there
is nothing comparable unto Him; (The Sincerity: 112). He is the Unique God, and
the Glorious Lord. He wills, and carries out! He intends, and ordains, He is
All-Knowing, and thus, He calculates [things]. He gives life and sends death. He
impoverishes [one] and enriches [another], He sends mirth or makes one cry; He
draws closer or moves away; He forbids [one] then grants! To Him belongs the
Sovereignty, and to Him go all praises and lauds! And He is Capable of [doing]
everything.

10. He merges the night into the daylight, and the daylight into
the nigh. There is no God but Him, Who is Glorious and Forgiving. He answers the
appeals and fulfills prayers, grants abundantly and counts the numbers of
breaths; He is the Lord of Jinn and Mankind, nothing is baffling to Him.

The cries of the criers do not distress Him, nor does the insistence of those
who insist, bother Him! He is the Guardian of the pious, and the Assistant of
the righteous; the Guardian of the believers, and the Lord of the universe! He
deserves to be praised and glorified by all those have been created.

11. I greatly thank, and eternally praise Him: not only in tranquility or in
hardship, nor in extreme difficulty, but also in peace and serenity. I believe
in Him and His Angels, in His Scriptures, and His Messengers! I heed His
Commands and obey Him. I hasten to do whatever pleases Him, and I submit myself
to His Command for I am inclined to obey Him, and I fear His chastisement. For
indeed: He is such a God that no one remains safe from His Astuteness; and no
one fears His Injustice – (for there comes no injustice from Him)!”

 

12. “And now, I confess to my servitude to Him, so do I confess to the Divinity
of His: and I carry out my duty concerning the Revelation has announced to me,
in fear that if I were not to execute it, such a torment might befall on me that
no one could eliminate it – even though having a great astuteness, and his
friendship be sincere [to me]! There is no God but Him, for He has announced to
me that if I do not proclaim to you [the Fact] that concerning Ali, (peace be
upon him) has been stated to me, I have not fulfilled my mission as a Messenger
of God. And God has guaranteed me of His protection against the people's
corruption, for God is Generous, all-Sufficient. So, God has revealed to me
thus:

‘In the name of Allah (Who's) the most Merciful Bountiful

(O Messenger of Us)!

Announce this Message that; to you

Being sent from your Great Lofty Lord:

[Regarding Ali, and Command of Ali]

Or else, then you have not carried

Your own task as a right Messenger of His;

‘DEFENDER’, from reproach of men, God is.’ (The Table: 5/67)

13. “O people! I have not been neglectful about publicizing what has been
delivered to me by God. Now, I am to explain to you the cause of the Revelation
of this Verse: Gabriel, bearing His Command, came down to me thrice from
‘Peace’, the Creator – for only He is [the source of] Peace – he brought it to
me that to stand amid this vast mass and deliver God's Command. Now, I announce
you the coloured or white that: Ali, the son of Talib, is [as] a brother to me,
and he is my executor, and successor to lead my people as an Imam after me! His
relation to me is as Aaron to Moses is, except for no other messengers will
follow me. After God and His Messenger, Ali is going to be your Conserver, and
God has sent down a Verse saying: ‘Verily, your Guardian is Only God, His
Messenger and the believers who pray and pay alms while are bowing down,’ (The
Table: 5/55). Surely it is Ali who did set up prayer, and while bowing [down to
pray], paid out alms, and always sought the Will of Almighty God.”

14. “And I
asked Gabriel to beseech Almighty God so that He may discharge me from this duty
of mine, because I well knew the scarcity of the virtuous, but the excess of the
deceivers; and the vices of the blamers, as well who scald, and the deceit of
those who insult Islam – those whom God has defined in His Book that: ‘They say
what does not exist in their hearts, and they take it of very little importance,
while it is of the utmost importance to God,’ (The Light: 24/25).

15. Also because the frauds have always annoyed me, and have called me: ‘He is
all ears, listening to every word!’ [It was] just because of Ali's following me,
and because of my deep attachment to him, and my fond attention toward him, and
because of my approval of him. It was until then God sent this Verse down
saying: ‘And of those some annoy Messenger and say, "He is only an ear.’" [But o
Messenger] say: "An ear, yes, but it is good for you; for he [listens but to the
Revelations of God], which is of your benefit. [He] believes [in God], and
trusts [the believers] – taking them all the serious righteous. Surely for them
is a painful chastisement …” (The Repentance: 9/61).

Had I wished, I could name those who use these words, or I could point them out
to you one by one; and had I wished, I could lead you to them but I swear to God
that I have behaved gracefully and generously towards them.

16. But, despite
this, God may not be pleased with me if I do not let you know what has been
revealed to me, about Ali, [then he recited God's Words]: ‘…

O Messenger! Announce what has been sent down to you from Your Lord [about Ali,
(peace be upon him). And if you do not then, you would not have fulfilled your
duty as the Messenger of God. Surely God protects you from the annoyance of the
mischievous people;’” (The Table: 5/67).

17. “O People! Know that this Verse is about him: so perceive it thoroughly and
know that God has picked him as your Defender, and appointed him as your
'Leader'. His obedience is bound to the Immigrants, the Allies, and those who
obey them in fairness; so is for the villagers and the citizens, the non-Arabs
as well the Arab clans, and for the free men and the servants; for all – young,
old, black and white, and for every Monotheist whosoever!

You are bound to achieve his decision and word, and to obey his instruction!
Whosoever opposes him is damned; and whosoever obeys him and regards, receives
the Grace of God. God delivers and forgives whosoever gives ear and obeys him!

18. O people! It is my final rising in such a [huge] gathering. Thus, listen,
and then obey well [the Words of] God! And submit yourselves to His Command! For
God Almighty is your Master and your Lord; and after God, your Master is the
Messenger of God, the Prophet, who is at present calling out to you. And after
me, according to the Divine Command, Ali is your Master, and your Leader,
[Imam]. Then after him, the Leadership will be preserved, and perpetuated in my
progeny, by his lineage, until the Day of Judgement when you come to encounter
your God and His Messenger.

19. Nothing is lawful but whatever God and His Messenger, and the Imams permit;
and nothing is forbidden to you, unless God, and His Messenger, as well as Ali,
and the next Imams forbid it. God, glory to Him in the highest, has stated to me
all about permissible and the forbidden, and whatever lawful and unlawful that
God has taught me in His Book, I have put it all in Ali’s disposal.

20. “O
people! Prefer [the superiority of] Ali to others, for there is no knowledge
that God has offered me, and then, I have offered it to Ali, the Leader of the
believers – all knowledge of mine has been transferred to him. He is the ‘The
clarifying Leader (Imam-e-Moabin)’; so doubtless that it is said in (Yaa-sin:
36/12), ‘Thus We have accounted, the knowledge of all things in the Exposing
Book of Guidance!’

21. O people! Never forget him, and do not deviate from his Leadership, and do
not violate his guardianship. He is one, who guides you to path of Truth, and he
himself does all what he discloses; he ruins lies, deceits, and he bars
artifice. Never can the reproaches of who blame [annoy and bother, or] cease him
in his way!

22. He is the first man to believe in God, and to His right
Messenger who believed was Ali; no one has ever beaten him ‘In His Doctrine’!


It was he who put his soul in danger for the sake of Messenger, and he adored
him. It was he who was always next to the Messenger of Almighty God, and prayed
God along with Him – it was no one but Ali.

23. “Ali is the first man to establish prayer with me. I informed him of God’s
Command that to lie on my bed, [on the Night of Immigration], so did he accepted
to sacrifice his soul for me.

‘Bid him I, to lie in bed of mine, the Night

Threatened hazard me – he did with delight,

He did sacrifice soul of his for me, and

Away journeyed I, dim within, off the Land.’”

24. “O people! Honor him greatly; for God Almighty has honored him – do accept
the ‘Bid’, for the Almighty God has chosen him as the ‘Imam’.

25. O people! He
has been picked as Imam by God; therefore, He does not accept the repentance of
the deniers. It is the absolute God’s will on those opposing Truth. Beware of
opposing him in ill-will, or you will be caught up by the Fire whose fuel is
stones and stone-men that have been prepared for all faith-rejecters!

26. O people! I swear to Almighty God that the bygone messengers have announced
‘Fact’, about my coming: now here, I am proof for the whole world – on the
earth, and in the heavens. Accordingly who doubts about my rightfulness, he will
be among the early ignorance. And one who doubts about my today’s percept, will
doubt the entire ‘REVELATIONS’, and one who doubts about one of the Imams, he
doubts not one of them but all! And the denier: i.e. those who doubt Us, will be
dwelt within the Fire.

27. O people! God has extremely honored me, and
bestowed His immense favours upon me, and know that, ‘There is no deity but Him!
And know that all praise, through all Eternity, and in all occasions belongs to
Him only.

28. O people! Honor Ali, for he is indeed the best of men next to me among you,
men and women! This will continue until the creatures exist on land and until
God sends His provision to man! May one be damned, may damned thus! May one be
buried in Wrath, in Divine Wrath: who refuses [listening to] my say, or agrees
not with what I have just said.

Know that Gabriel brought me this news of God, [saying]: "One who rises against
Ali, and does not accept his Leadership, then, let My wrath, and My course fall
upon that type. It is just for a man to see what [good or bad] he has forwarded
for his tomorrow – Next Day. Thus, fear God, for by opposing Ali, lest your foot
may slip after it is planted and found root! For indeed God is Aware of
everything you do!

29. O people! He is indeed the one next to God, and God has
remarked about whom, in His Lofty Book, and He has stated about those who oppose
him: ‘Alas! How negligence I was at neighborhood of Allah!’”

30. “O people! Do deeply reflect on the Holy Qur'an, and try to catch the
Verses’ sense and comprehend, then try to observe the even Verses of its, but do
not dazzle at resembled Verses. By God! Whatever is deeply rooted in it, and the
true meaning and the sense of its cannot be well explained to man, except by
this man that I am holding his hand high; now I announce that: ‘Whomsoever I am
master to, so is this Ali to him master!’

And he is none but Ali, the son of Talib, my brother, my successor and my help,
whose Leadership’s Decree, has been sent to me from God, Almighty:

31. O
people! It is obvious that Ali and my pure descendants born in this family
represent the minor benefit, and the Qur'an represents major.

Either of these two heralds, and relates to another, or they are in harmony with
one another: they will not separate from each other until they come to me at
‘Koathar’, (on that Certain Day)! Let it be known that: they are the Trustees of
God among His creatures, and are rulers by His Command on the earth.

32. Thus, know that I have done my duty, and let it be known that I have
conveyed the communiqué, and made you hear the truth, and brightened you about.
Let it be known that it was God Word and I repeated it on His behalf:

33.
Thus, let it be known that except this brother of mine, no one can be called the
‘Lord of the Believers’, who is here [as] a brother with me. And let it be known
that: after I am gone, the title of, ‘The Lord of the Believers’ is not allowed
to be used by any one except for him!”

34. Then he added: “O people! Who is to you, in most privilege than you
yourselves?” They said, ‘It is God, and His prophet – you.’ So he said, “Now let
it be known that, “Whosoever I am a master to, so is Ali his master.” Then he
added: “O Lord: please love those who love his Authority, and be the enemy to
one who is his enemy. And assist one who helps him, but do not support one who
holds him apart.

35. O people! This is Ali, [as] my brother, executor and so
is he my [aide and] Knowledge keeper! And he is my successor for my people who,
believe in me, and he is my successor who aided me in the interpretation of the
Book of God, and he is the one who will invite people to that. He puts into
practice whatever pleases God, and he makes war against the enemies of His. And
he befriends those who believe in Him, and forbids the things outlawed by Him.

36. It is he, who is the successor of the Messenger of God; the Lord of the
Believers, and the Imam who guides [people] by the Command of God; and by His
Command, he destroys those wicked who break their oaths, the vicious who turn
away from goodness and righteousness – and those heretic who ran away from the
religion!

37. God Almighty States: ‘My Word of Promise never displaces.’”

“O Lord! Thus I say according to Your Command: ‘O Lord! Love those who love this
Ali, and be foe to them, who are the foes of Ali, assist those who enjoy
assisting Ali and abase him who declines to help this Ali. Do curse whosoever
disavows him, and send Your Wrath upon them!’”

38. “O Lord! When You Yourself appointed Ali as the Guardian, You sent down this
Verse about him and announced: ‘Today, I have perfected your religion for you,
and I have completed my Blessing upon you, and I have approved Islam as Religion
for you; (The Table: 5/3). And also You stated: “In fact, religion in sight of
God is Islam, (The Family of Imran: 3/9); You also stated: “And whoever chooses
any religion other than Islam, it will not be accepted from him, and in the
Hereafter, he will be among the losers,’” (The Family of Imran 3/85).

39. “O
Lord! I take You as a Witness that I uttered people Your Command.

40. “O people! God, glory to Him in the highest, has completed Religion with the
Leadership of Ali. Thus, those who do not show their submission to him, and his
successors, who are my progeny, and born from his lineage and are going to
continue until the Day of Resurrection, their actions will become useless in
this world and in the world to come. And they shall remain in the Eternal Flame,
so that not a single torment will be reduced from them, and no delay is granted
to them. (The Cow: 2/161)

41. O people! This Ali is the most useful, and
deserving, and the closest, as well is the dearest one to me! God Almighty and I
are most pleased with him. Not a Verse of God's Satisfaction yet has been
revealed, unless ‘he’ is the subject of it, and He did called out to the
believers, unless ‘he’ was the first among to be called out! And there has been
no Verse of praise unless Ali was meant. And in Chapter “(Man: 76/1), Hæl ætæ
Illæl Ensān, Has a period of time not come over man …)” God has mentioned
‘heaven’ only for him; He has not revealed it or praised anyone but him.

42. ‘O people! He is the helper of the Religion of God,

So is he the defender of the Messenger of God;

He is the most pious, pure, and a sincere guide

To the Straight Path, to God he will guide.

Your Messenger is the best Messenger,

And his executor is the best executor,

So are his descendants the best executors!’”

“O people! The descendants of
every prophet continue with his discordance, but my breed yet will be
perpetuated with Ali's descendants, who are the believers’ Leader [and
Attendant]!

43. O people! Indeed, with his jealousy, Satan chased away Adam from Paradise,
thus, for God's sake, be not jealous of Ali, lest your deeds are rejected, and
your steps slip. Adam was sent down to the earth for a single fault, while he
was, in fact, the chosen one, by God; thus, how will it come to you? While you
are no other than yourselves; and the enemies of God are also among you!

44.
Know that no one becomes Ali's enemy, but who is cruel, and no one accepts his
Leadership but one who is prospers and pious, and no one, but a virtuous
believes him. I swear to God that the Chapter of (wæl-æsr: 103/1-2) has been
sent down in regard with Ali, [which goes as]: ‘In the name of Allah (Who’s) the
most Merciful Bountiful!

By the Era, (i.e.wæl-æsr), that man is indeed at a loss. Except for those, as
Ali, who believes, and is first class.’”

45. “O people! I took God as my Witness that I have delivered His Message to
you, and “The duty and the mission of a Messenger is but to make known God's
Messages and to proclaim them the things crystal clear! (The Spider: 29/18, The
Light: 24/54).

46. O, people! Be heedful of God in such a way that He
deserves, and try to be honorable Muslims and then die.” (The Family of Imran:
3/102).

47. “O people! Believe in God and believe in His Messenger and in the Glorious
[Book] which has been sent down with him, (Haggling: 64/8), before We blot out
the faces and turn them backwards; or curse them as We cursed the People of the
Sabbath – [The Jews who were to act wittingly against God] (The Woman: 4/47).


I swear to God that the true sense of this Verse is referred to a group of my
companions whose names I know, but it is pity, I have been asked not to reveal
their identity. Thus, behave you according to your hearts’ pleasure – whatever
you feel: of love or hatred towards Ali.

48. O people! The Light, by God
Almighty, is put inside me, and then inside Ali, and then inside his lineage,
until Mahdi, the Upright, who shall demand the Divine Right as well our right.
For God has put us as an irrefutable Proof, before those who are careless, and
disprove us; who are throughout the world as: traitors, usurpers, sinners,
tyrants, and oppressors!

49. O people! I announce that I am God’s Messenger and before me, there were
also other messengers. So, what if I should pass away, or be killed? Will you
return backwards – turn on your heels? For one who turns backward, will not harm
God, and God will reward those who are thankful and patient! (The Family of
Imran: 3/144).

50. And know that indeed Ali, and after him my progeny, all
from his linage, are perfect and deserve being praised.

51. O people! Do stop, and do not impress me the Islam you have embraced for
your own, (The Chambers: 49/17), such action will indeed damage all your acts;
and Almighty God will be annoyed with you. Then He will involve you in the Flame
of Fire and the melted bronze, (The Mercy giving: 55/35), that is kept in store
for you. For indeed God is on the look-out for you! (The Daybreak: 89/14).

52.
O people! Soon after me, there will come to you some leaders, who will call you
enter the Fire, then, on that Day of Judgement, there is no assistant to rise
for their aid! (The Narration: 28/41).

53. O people! Know that both God and I detest such crowd.

54. O people! These
men along with their disciples, and their companions and their followers, will
be thrown in the lowest part of the Fire; see how horrible is the place of such
proud! (The Bees: 16/29).

55. Know that they are the followers of ‘Manuscript’, thus, now each of you
should look at his own manuscript.

56. O people! Now, I leave to you, [as
documentation], the issue of the Leadership, and the succession, and its
perpetuation in my lineage until the Day of Resurrection; I have passed on to
you what I have been said to disclose, so that it becomes as a clear argument
for those who are present and those who are absent; for those-who are here or
not here-and those who are born, or even not born. Thus, those present today,
should make this news known to those who are absent, that is, fathers [should
tell it to] their sons, until the Day the Resurrection rises!

57. But soon after I am gone, there will be some who shall unfairly take the
Leadership by force, then replace it with Monarchy. May God damn the usurpers
and those who take [the trusteeships] by force, but, of course, when, at that
moment, God unleashes the infernal Fire, and melted bronze on you, the jinn and
Mankind, you will not have a helper to be kind to you! (The Mercy giving; 55 /
31-35).

58. O people! God will not leave you on your own, except He has
separated the pure from the impure; and God will not let you know of the
‘Unseen’, (The Family of Imran: 3/179).

59. O people! There shall remain not a single land, which has not been destroyed
by God’s Will before the coming of the Resurrection Day, it is for the
abjurations and the denials that their inhabitants will have pronounced, and
their places will be under the government of his holiness Mahdi, and God
Almighty fulfills His Promise!

60. O people! Before your era, the most people
of the older times went astray, and it was God’s will to destroy them all, and
again it will be He Who will eliminate the on-coming generations. God Almighty,
in His Book, has stated: ‘Did We not destroy the despots of the old? So shall We
do with the later generations after them. Thus We deal with the men of errors.
Ah! Woe that Day, to the Rejecters!’” (The Emissaries: 77/19).

61. “O people! God has stated me His exemption and restriction of certain
things, and I also, by Divine Command, have ordained Ali the knowledge of it,
and forbidden him [some things]. And [thus] the knowledge of ordaining and
forbidding, remains with him; therefore, listen to his commands, so that to be
safe, and obey him so as you may get on the course. Accept his Warning, so that
to find the right direction, and walk on towards his ultimate destination!
[Thus, beware] so as not to draw away from His Path into the diverted paths!”
(Livestock: 6/153).

62. “O people! I am the Straight Path of God, whom He has ordained you to
follow; and after me, it is Ali, and then my discordance, who shall be the
Leaders of the Guidance and will guide you to the righteousness and beauty.”

Then the Messenger of God announced:

‘In the name of Allah, (Who's) the most Merciful Bountiful

Praise be to God only Lord of the worlds,

The Source of Grace, Mercy, Fair, and the Force,

Ruler of the Day when Repayments begin,

Owner of the Day when the Decree’s given!

Alone You we worship, You only the Wise,

From You the Sublime we ask for the rise,

Lead us into Direct Path of all the roads,

The Path of the Right, for repayment, You chose,

Not of those who were dishonored, neither those

Disowned by Your anger; thrown off the course!’ (The Opening: 1-7).

And then he continued:

‘This Verse has been sent down regarding me, and the Imams are appointed and
included in it. They are God’s Friends, and indeed they do not fear nor will
they grieve! (Jonah: 10/62).

Ah, of course the party of God is victorious! (The Heavenly Food: 5/56).

63.
Know that the enemies of the Imams are nothing but ignorant, who have been led
astray from the Direct Path; they are the Demons’ allies, who bring nothing to
people but bothering, insignificant and useless things, (Livestock: 6/112).

64. Know that God, in His Book, has expressed about the friends of the Imam,
thus: ‘(O Prophet,) you find not a people believing in God, and the Last Day,
yet showing love for those who oppose God, and His Messenger– even if they are
their own fathers, sons, their brothers or anyone from their family connection.
With such [people], God has engraved faith on their hearts. Assisted them with
the spirit of His Own, and He will admit them into the gardens where streams
flow by their trees, to live in [forever]. God will be pleased with them, and
they are pleased with Him. They are the lovers of God. Ah! Victorious are the
lovers of God!’ (The Pleading Woman: 58/22).

65. Know that the friends of the
Imams are those believers who have been described in the Qur’an, as: ‘Those who
have believed and not cloaked their faith in transgressing will feel more secure
and will be guided.’ (Livestock: 6/82).

66. “Know that their friends are those who have achieved firm faith, and they
have never doubted. (The Chambers: 49/15).

67. Know that the Imam’s friends
are these who shall enter Paradise in peace, in great security, and the Angels
will move humbly to their encounter to greet them thus: ‘Peace upon you! You are
purified, so then enter forever into Paradise!’ (The Rocky Tract: 15/46).

68. Know that Paradise is the reward of their friends, where they shall receive
extra provision. (The Believer: 40/40).

69. Know that their enemies will enter
the Fire, (The Woman: 4/10),

70. and will hear the moaning and groaning flames, while the infernal Flames
roars and blazes; they will hear afflicting horrible cries. (The Kingdom: 67/7).

71. Know that God has stated about their enemies, ‘Every time, when a nation
enters the Fire, it will curse its own kind,’ as the Qur’an says, ‘Until when
they have all caught up with one another, the last ones will say about the first
ones: Lord, these (people) have misled us, so give them double chastisement from
the Fire!’ [O Prophet,] say: ‘Each will have double, but you do not realize it.’
(The Heights: 7/38).

72. Know that the enemies of the Imams are those about whom God has stated as
this: ‘When a group of them is cast into Fire, the Hell keepers, will ask them:
"Did a Warner not come to you?" They will reply: ‘yes indeed, a Warner came to
us, but we denied any of them, saying: “God has not revealed you anything and
you are in a gross error.’” Then they say: ‘Had we listened to their advice and
used our reason, we would have not been among the inhabitants of this Hell!’

After confessing their sins, it will be said to them: ‘So away with the abiders
of the blazing Fire!’ (The Kingdom: 67/8-11).

73. Know that their friends fear
their Lord in secret, thus, there will be immense reward for them. (The Kingdom:
67/12).

74. O people! How great is the gap between the Fire, and the great reward!

75.
O people! God has damned and degraded our enemies but, He loves and praises our
[close] friends.

76. O people! Know that I am here to warn you, and Ali is the man who will guide
you!

77. Know that, I am a Warner and Ali is a Guide.

78. O people! Know that I am a Messenger, and Ali is my immediate successor.

79. O people! Know that I am the Messenger, and Ali is, after I am gone, my
successor, and the holy Imams following him, his descendants are all of them.


And let it be known that I am their father, and they are Ali’s lineage, one
after another!”

80. “Know that the last Imam, Mahdi, the Upright, is from us,

He shall dominate over the entire religions.

Lo! As he shall take revenge from the oppressors, therefore,

he is the victorious destroyer of the castles!

Lo! He is the conqueror of all the-lack-of-religion, and their Guide!

81. Lo!
He takes revenge for blood shed from the men of God!

Lo! He will assist the religion of God!

82. Know that, upon great measure, he shall seize [the Divine Knowledge] from
the deep sea!

Know that! He shall reward every well-informed, by measure of his knowledge, and
does so with the uninformed, by the measure of his ignorance!

Lo! He is great, and has been chosen by God!

Lo! He is the heir of all Knowledge, and he seizes upon all comprehension.

83.
Know that he breaks the news from His God, and elevates the Divine Verses [in
proud]!

Know that he is upright and pride.

Lo! It is he that the entire authorities have been given to.

84. Lo! All ‘bygones’ had foretold of his "Revelation".

85. Lo! It is he who
shall remain as an irrefutable Proof, for there will be, after him, not any
proof. Faith and honesty, and light and glint are with him only.

86. Know that no one could defeat him, and those who are facing him, won’t be
assisted.

Know that! He is the representative of God on Earth, so is he the Judge among
His creatures, and he is the Honest Trustee of His over the hidden and
manifest.”

87. “O people! I have illuminated you of God’s Meaning, and made you comprehend
everything, and after I am gone, it is Ali’s duty to make you know [how to do
your duty].

88. Now, after my sermon is ended, I shall invite you, as a sign
of your faithfulness, to shake my hand, then Ali’s hand, as a sign of
surrendering to him and accepting his ‘Leadership’!

89. Know that I have sworn with God an allegiance and Ali has sworn with me an
allegiance; and now, on behalf of God the Mighty, Majestic [Himself], I shall
ask for your allegiance with Ali:

“[O Messenger!] For sure, those who swear allegiance with you, in fact, they
swear allegiance with God: God's Hand is above their hands; for any person, who
breaks his oath, he does harm to his own soul; and anyone who fulfills his oath
with God, he will be bestowed a great reward by God.’"

90. “O people! Pilgrimage to the House or visiting it is among God's religious
rites; so let the pilgrims to Hajj or Umreh go round about them more. Anyone who
voluntarily does some more good and decent deeds, God is indeed All-aware
Appreciative. (The Cow: 2/158).

91. O people! Set out for the Pilgrimage in
the House of God! For no one would enter the God’s House, without becoming free
of needs, and rejoicing; and no one would turn away from It, without becoming
poor and abolished!

92. O people! No believer shall stop at the Regions [of Arrafat-Mash'ar and Mina
to fulfill the rites], unless God forgives his previous sins, but fate is that
when his Pilgrimage, [Hajj], is completed, he makes a new start.

93. O people!
Upon the Hajj pilgrims, the pilgrims are bestowed help, and they are compensated
whatever they spend, for indeed, God does not waste away the reward of the
virtuous!

O people! Journey to visit the House of God as pilgrims, with a perfect faith,
and with a great grasp and knowledge! And do not ever come back from such holy
Land, unless feeling quite repentance [in heart], and promising to stop
committing sins:

94. O people! Perform prayer, and pay the due welfare tax, as God Almighty has
ordained you to act; but if a long time has passed, and you have neglected or
forgotten [them], then, Ali is your master, and he shall explain to you what to
do. He is the very man that God Almighty has set up as His certain trustee after
I am gone. He is from me, so am I from him.

He, as well as all those who will come to the world from my lineage, will answer
to all your needs, and will let you know whatever you do not know.

95. Know
that ‘the count of permissible and forbidden things’ is much more than I could
reckon, and to present them to you in one single session: [but only know that]
the permissible things are ordained to you, and the prohibited things are
forbidden.

Therefore, I have been commanded to take your allegiance, and that you swear it
with me, and shake hands with me, so that what I have declared you about Ali,
the Lord of the believers, on God's behalf, and his successors who will follow
him. The ones who shall be coming from my lineage, but also from the
‘Leadership’ and his lineage; this Leadership is designated alone for them; and
the last ‘Leader’ will be ‘His Holiness Mahdi’, until the Day he shall meet the
Lord of the Providence and Fate!

96. O people! In regard with all permissible things I have guided you to follow,
and the forbidden things that I have prohibited you, there is no change at all,
nor have I ever transformed them to other detail. Remember it well, keep it in
your mind, and talk about this subject, and give councils to one another about
it and try not to change, nor transform it!

I repeat what I have just told you: perform your prayer, and do pay the due
welfare tax, encourage one another to do deeds which are good, and forbid
whatever is forbidden and not good.

97. But let it be known that the greatest
act of goodness is to understand deeply what I have just expressed, and to relay
this to those who have not been present here today, and to invite them to accept
this from me, and to forbid them to oppose or object to me! For, this is a
Command coming from God Almighty, and from me; and no invitation to do good, nor
any prohibition of unlawful deeds will be accomplished or done, unless with the
presence of an innocent Imam!

98. O people! The Holy Qur’an makes it known to you that the Imams, who shall
come after Ali, will be his progeny descendants, as I told you before, they are
Ali’s or my dependants – all are from him and I. For He has put it in His Book
thus: ‘He assigned the creed of Leadership among those who will follow him,’
(The Ornament: 43/28). I have also said that as long as you seize these two,
‘the Imams and the Qur’an’ you shall you go astray!

99. O people! Take care of
your piety, [again] piety! And beware of the Hour of the Resurrection Day, as
God Himself has said: ‘The Shaking of that awful Hour is a terrible thing’…
(Pilgrimage: 22/1).

100. Do remember the Death, and the Divine Balances, and ‘Reckoning’ in the
presence of the Lord of the Reward, and Punishment! Whosoever brings good deeds
with him, shall receive his share of Reward, and whosoever with him brings his
sins, will not have any share [to enjoy] in Paradise.”

101. “O people! You are too many to shake hands with me now! On the other hand,
my Lord has commanded me to receive your oath and "word” regarding with Ali,
Lord of believers, that I have declared; and about the Imams who shall come
after him, as well those from my lineage and his lineage then – as I already
defined it to you: they are my descendants, and are his lineage.

102.
Therefore, say it altogether: ‘We did indeed hear your word and obey thus, and
we are quite pleased, and shall submit us to what you have made known to us,
with respect from our Lord, and from your part, about this subject of Ali, the
Lord of the believers, and the Imams who will be born from his ‘Breed’. We swear
allegiance with you, with our hearts, souls, tongues and our hands that we will
live with this belief, and leave this world with this belief, and so will we
rise on the Day of Judgement!

And we will not change it, nor will we transform it; we will not have any doubt,
nor will we deny it; we will not let doubts or hesitations enter our heart, nor
will we turn away from this oath, or break our covenant regarding what you have
advised us with the Divine Preaching, Ali, Lord of the believers, and the Imams
who will come after him; Hassan and Husseyn; and the ones whom God has appointed
to come after them.

Thus, a pledge and a covenant have been taken from us, and we have done it with
our hearts, souls, tongues, minds and hands. Then, one who was able, pledged by
shaking hands, but if not, with his tongue. And never shall we change this oath,
or God may not Witness any transformation from us...! We shall make this news
from you known to all those who are [either] close to us, or far from us: to our
kids and relatives; and we shall take God as our Witness! And God is Sufficient
in this evidence, and you are, in this oath, our witness.’”

103. “O people, what do you say now? God indeed hears every single call, and is
aware of any hidden thought going on in your minds! Thus, whosoever receives
guidance, it is for his benefit, and whosoever goes astray, it is only to his
deficit. (The Throngs: 39/41).

And those who swear allegiance to you, they swear allegiance to God, for God's
hand rests above their hands, (The Victory: 48/10).

104. O people, now, swear
allegiance with God, and swear so with me; and swear allegiance with Ali, the
Lord of the believers, and do swear allegiance with Hassan and Hosseyn, as well
with the Imams who will surely follow them – those who hold ceaseless commands
in this world and the world to come.

God certainly destroys those who tread on their oath, but He bestows His Grace
upon those who are loyal and true. Therefore, one who breaks his oath, he abuses
his soul, but one who fulfills his oath with God, God bestows on him a great
Reward [of His]! (The Victory: 48/10).

105. O people! Repeat what I have told you to do, and greet Ali, as a great man
who is ‘The Lord of the believers’, and confess: ‘We heard and obeyed! O our
Lord, so, we beg Your Forgiveness, and our return is toward You!’ (The Cow: a
part of 285).

And say: “All praise is to God Who led us to this; or else, we would never have
been guided if God had not led us on. Surely the messengers brought (us) the
Truth.”… (The Heights: 7/43).

106. O people! The virtues of Ali, the Son of
Talib, with God Almighty, Who has counted in the Holy Qur’an, are in certainly
too many for me to cite them to you in this gathering! So, you should approve
and confirm those who ground you of these qualities, and have the grasp of them!

107. O people! Whoever obeys God and His Messenger, and Ali, and the Imams, whom
I have mentioned to you earlier, will achieve the greatest salvation! (The
Coalition: 33/71).

108. O people! Those who anticipate, [being the first
candidate], to swear him allegiance and to accept his Guardianship, and to greet
him as the ‘Lord of the Believers’, will attain Salvation, and will dwell in the
Gardens of Blessings!

109. O people! Say such a word that it satisfies God, for even if you, and all
dwellers on the Earth, become unbelievers, no harm approaches God.

110. O God!
Forgive those believers who believe in what I have commanded them to! And be
wrathful against all those who deny, and the heretic sinners and:

Praise belongs to the Lord of all beings!”

In the quarter of the Masculine Proper,

Amid the rain of affection and favour,

There is no way to the immoral,

But only to the Reverent and Moral!

 

Fair copied and proofread:

on the Assigned Day of the Commander of the faithful,

and the Highness Zahra (upon her be peace)

Aghdaseiie, Tehran.

بارِئُ الْمَسْمُوكاتِ وَداحِى الْمَدْحُوّاتِ وَجَبّارُ الاْءَرَضینَ وَالسَّماواتِ، قُدُّوسٌ سُبُّوحٌ، رَبُّ الْمَلائِكَةِ وَالرُّوحِ، مُتَفَضِّلٌ عَلى جَمیعِ مَنْ بَرَأَهُ، مُتَطَوِّلٌ عَلى جَمیعِ مَنْ أَنْشَأَهُ.

یَلْحَظُ كُلَّ عَیْنٍ وَالْعُیُونُ لا تَراهُ. كَریمٌ حَلیمٌ ذُو أَناةٍ، قَدْ وَسِعَ كُلَّ شَیْءٍ رَحْمَتُهُ وَمَنَّ عَلَیْهِمْ بِنِعْمَتِهِ. لا یَعْجَلُ بِانْتِقامِهِ، وَلا یُبادِرُ إلَیْهِمْ بِمَا اسْتَحَقُّوا مِنْ عَذابِهِ.

قَدْ فَهِمَ السَّرائِرَ وَعَلِمَ الضَّمائِرَ، وَلَمْ تَخْفَ عَلَیْهِ الْمَكْنُوناتُ وَلاَ اشْتَبَهَتْ عَلَیْهِ الْخَفِیّاتُ. لَهُ الاْءحاطَةُ بِكُلِّ شَیْءٍ وَالْغَلَبَةُ عَلى كُلِّ شَیْءٍ وَالْقُوَّةُ فی كُلِّ شَیْءٍ وَالْقُدْرَةُ عَلى كُلِّ شَیْءٍ، وَلَیْسَ مِثْلَهُ شَیْءٌ. وَهُوَ مُنْشِئُ الشَّیْءِ حینَ لا شَیْءَ، دائِمٌ حَیٌّ وَقائِمٌ بِالْقِسْطِ، لا إلهَ إلاّ هُوَ الْعَزیزُ الْحَكیمُ.

جَلَّ عَنْ أَنْ تُدْرِكَهُ الاْءَبْصارُ وَهُوَ یُدْرِكُ الاْءَبْصارَ وَهُوَ اللَّطیفُ الْخَبیرُ. لا یَلْحَقُ أَحَدٌ وَصْفَهُ مِنْ مُعایَنَةٍ، وَلا یَجِدُ أَحَدٌ كَیْفَ هُوَ مِنْ سِرٍّ وَعَلانِیَةٍ، إلاّ بِما دَلَّ عَزَّ وَجَلَّ عَلى نَفْسِهِ.

وَأَشْهَدُ أَنَّهُ اللّه‏ُ الَّذی مَلاَءَ الدَّهْرَ قُدْسُهُ، وَالَّذی یَغْشَى الاْءَبَدَ نُورُهُ، وَالَّذی یُنْفِذُ أَمْرَهُ بِلا مُشاوَرَةِ مُشیرٍ، وَلا مَعَهُ شَریكٌ فی تَقْدیرِهِ، وَلا یُعاوَنُ فی تَدْبیرِهِ.

صَوَّرَ مَا ابْتَدَعَ عَلى غَیْرِ مِثالٍ، وَخَلَقَ ما خَلَقَ بِلا مَعُونَةٍ مِنْ أَحَدٍ وَلا تَكَلُّفٍ وَلاَ احْتِیالٍ.

أَنْشَأَها فَكانَتْ، وَبَرَأَها فَبانَتْ. فَهُوَ اللّه‏ُ الَّذی لا إلهَ إلاّ هُوَ الْمُتْقِنُ الصَّنْعَةَ، الْحَسَنُ الصَّنیعَةُ، الْعَدْلُ الَّذی لا یَجُورُ، وَالاْءَكْرَمُ الَّذی تَرْجِعُ إلَیْهِ الاْءُمُورُ.

وَأَشْهَدُ أَنَّهُ اللّه‏ُ الَّذی تَواضَعَ كُلُّ شَیْءٍ لِعَظَمَتِهِ، وَذَلَّ كُلُّ شَیْءٍ لِعِزَّتِهِ، وَاسْتَسْلَمَ كُلُّ شَیْءٍ لِقُدْرَتِهِ، وَخَضَعَ كُلُّ شَیْءٍ لِهَیْبَتِهِ. مَلِكُ الاْءَمْلاكِ وَمُفَلِّكُ الاْءَفْلاكِ وَمُسَخِّرُ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ، كُلٌّ یَجْری لاِءَجَلٍ مُسَمّى، یُكَوِّرُ اللَّیْلَ عَلَى النَّهارِ وَیُكَوِّرُ النَّهارَ عَلى اللَّیْلِ یَطْلُبُهُ حَثیثا. قاصِمُ كُلِّ جَبّارٍ عَنیدٍ، وَمُهْلِكُ كُلِّ شَیْطانٍ مَریدٍ.

لَمْ یَكُنْ لَهُ ضِدٌّ وَلا مَعَهُ نِدٌّ، أَحَدٌ صَمَدٌ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ وَلَمْ یَكُنْ لَهُ كُفْوا أَحَدٌ. إلهٌ واحِدٌ وَرَبُّ ماجِدٌ، یَشاءُ فَیُمْضی، وَیُریدُ فَیَقْضی، وَیَعْلَمُ فَیُحْصی، وَیُمیتُ وَیُحْیی، وَیُفْقِرُ وَیُغْنی، وَیُضْحِكُ وَیُبْكی، وَیُدْنی وَیُقْصی، وَیَمْنَعُ وَیُعْطی، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَهُوَ عَلى كُلِّ شَیْءٍ قَدیرٌ.

یُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهارِ وَیُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ، لا إلهَ إلاّ هُوَ الْعَزیزُ الْغَفّارُ. مُسْتَجیبُ الدُّعاءِ وَمُجْزِلُ الْعَطاءِ، مُحْصِى الاْءَنْفاسِ وَرَبُّ الْجِنَّةِ وَالنّاسِ ؛ الَّذی لا یُشْكِلُ عَلَیْهِ شَیْءٌ، وَلا یُضْجِرُهُ صُراخُ الْمُسْتَصْرِخینَ، وَلا یُبْرِمُهُ إلْحاحُ الْمُلِحّینَ. الْعاصِمُ لِلصّالِحینَ، وَالْمُوَفِّقُ لِلْمُفْلِحینَ، وَمَوْلَى الْمُؤْمِنینَ وَرَبُّ الْعالَمینَ ؛ الَّذی اسْتَحَقَّ مِنْ كُلِّ مَنْ خَلَقَ أَنْ یَشْكُرَهُ وَیَحْمَدَهُ عَلى كُلِّ حالٍ.

أَحْمَدُهُ كَثیرا وَأَشْكُرُهُ دائِما عَلَى السَّرّاءِ وَالضَّرّاءِ وَالشِّدَّةِ وَالرَّخاءِ، وَأُومِنُ بِهِ وَبِمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ. أَسْمَعُ لاِءَمْرِهِ وَأُطیعُ وَأُبادِرُ إلى كُلِّ ما یَرْضاهُ وَأَسْتَسْلِمُ لِما قَضاهُ، رَغْبَةً فی طاعَتِهِ وَخَوْفا مِنْ عُقُوبَتِهِ، لاِءَنَّهُ اللّه‏ُ الَّذی لا یُؤْمَنُ مَكْرُهُ وَلا یُخافُ جَوْرُهُ.

أمرٌ إلهىٌّ فی موضوع هامّ

وَأُقِرُّ لَهُ عَلى نَفْسی بِالْعُبُودِیَّةِ، وَأَشْهَدُ لَهُ بِالرُّبُوبِیَّةِ، وَأُؤَدّی ما أَوْحى بِهِ إلَیَّ، حَذَرا مِنْ أَنْ لا أَفْعَلَ فَتَحِلَّ بی مِنْهُ قارِعَةٌ لا یَدْفَعُها عَنّی أَحَدٌ وَإنْ عَظُمَتْ حیلَتُهُ وَصَفَتْ خُلَّتُهُ ؛ لا إلهَ إلاّ هُوَ.

لاِءنَّهُ قَدْ أعْلَمَنی أَنّی إنْ لَمْ أُبَلِّغْ ما أَنْزَلَ إلَیَّ فی حَقِّ عَلِیٍّ فَما بَلَّغْتُ رِسالَتَهُ، وَقَدْ ضَمِنَ لی تَبارَكَ وَتَعالى الْعِصْمَةَ مِنَ النّاسِ وَهُوَ اللّه‏ُ الْكافِی الْكَریمُ.

فَأَوْحى إلَیَّ: «بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ ـ فی عَلِیٍّ، یَعْنی فِی الْخِلافَةِ لِعَلِیِّ بْنِ أَبیطالِبٍ ـ وَإنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّه‏ُ یَعْصِمُكَ مِنَ النّاسِ».

مَعاشِرَ النّاسِ، ما قَصَّرْتُ فی تَبْلیغِ ما أَنْزَلَ اللّه‏ُ تَعالى إلَیَّ، وَأَنَا أُبَیِّنُ لَكُمْ سَبَبَ هذِهِ الاْآیَةِ: إنَّ جَبْرَئیلَ هَبَطَ إلَیَّ مِرارا ثَلاثا یَأْمُرُنی عَنِ السَّلامِ رَبّی ـ وَهُوَ السَّلامُ ـ أَنْ أَقُومَ فی هذَا الْمَشْهَدِ فَأُعْلِمَ كُلَّ أَبْیَضَ وَأَسْوَدَ: أَنَّ عَلِى¨َّ بْنَ أَبى¨طالِبٍ أَخى¨ وَوَصِیّى¨ وَخَلیفَتى¨ عَلى أُمَّتى¨ وَالاْءمامُ مِنْ بَعْدى¨، الَّذى¨ مَحَلُّهُ مِنّى¨ مَحَلُّ هارُونَ مِنْ مُوسى اءلاّ أَنَّهُ لا نَبِى¨َّ بَعْدى¨، وَهُوَ وَلِیُّكُمْ بَعْدَ اللّه‏ِ وَرَسُولِهِ.

وَقَدْ أَنْزَلَ اللّه‏ُ تَبارَكَ وَتَعالى عَلَیَّ بِذلِكَ آیَةً مِنْ كِتابِهِ هی: «إنَّما وَلِیُّكُمُ اللّه‏ُ وَرَسُولُهُ وَالَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَهُمْ راكِعُونَ»، وَعَلِیُّ بْنُ أَبیطالِبٍ الَّذی أقامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكاةَ وَهُوَ راكِعٌ یُریدُ اللّه‏َ عَزَّ وَجَلَّ فی كُلِّ حالٍ.

وَسَأَلْتُ جَبْرَئیلَ أَنْ یَسْتَعْفِیَ لِیَ السَّلامَ عَنْ تَبْلیغِ ذلِكَ إلَیْكُمْ ـ أَیُّهَا النّاسُ ـ لِعِلْمی بِقِلَّةِ الْمُتَّقینَ وَكَثْرَةِ الْمُنافِقینَ وَإدْغالِ اللاّئِمینَ وَحِیَلِ الْمُسْتَهْزِئینَ بِالاْءسْلامِ، الَّذینَ وَصَفَهُمُ اللّه‏ُ فی كِتابِهِ بِأَنَّهُمْ یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَیْسَ فی قُلُوبِهِمْ، وَیَحْسَبُونَهُ هَیِّنا وَهُوَ عِنْدَ اللّه‏ِ عَظیمٌ، وَكَثْرَةِ أَذاهُمْ لی غَیْرَ مَرَّةٍ، حَتّى سَمُّونی أُذُنا وَزَعَمُوا أَنّی كَذلِكَ لِكَثْرَةِ مُلازَمَتِهِ إیّایَ وَإقْبالی عَلَیْهِ وَهَواهُ وَقَبُولِهِ مِنّی، حَتّى أَنْزَلَ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ فی ذلِكَ: «وَمِنْهُمُ الَّذینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَیَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ، قُلْ أُذُنُ ـ عَلَى الَّذینَ یَزْعَمُونَ أَنَّهُ أُذُنٌ ـ خَیْرٍ لَكُمْ، یُؤْمِنُ بِاللّه‏ِ وَیُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنینَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذینَ آمَنوا مِنْكُمْ وَالَّذینَ یُؤذُونَ رَسُولَ اللّه‏ِ لَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ».

وَلَوْ شِئْتُ أَنْ أُسَمِّیَ الْقائِلینَ بِذلِكَ بِأَسْمائِهِمْ لَسَمَّیْتُ، وَأَنْ أومِئَ إلَیْهِمْ بِأَعْیانِهِمْ لاَءَوْمَأْتُ، وَأَنْ أَدُلَّ عَلَیْهِمْ لَدَلَلْتُ، وَلكِنّی وَاللّه‏ِ فی أُمُورِهِمْ قَدْ تَكَرَّمْتُ.

وَكُلُّ ذلِكَ لا یَرْضَى اللّه‏ُ مِنّی إلاّ أَنْ أُبَلِّغَ ما أَنْزَلَ اللّه‏ُ إلَیَّ فی حَقِّ عَلِیٍّ، « یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ ـ فی حَقِّ عَلِیٍّ ـ وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّه‏ُ یَعْصِمُكَ مِنَ النّاسِ».

الإعلان الرسمی بإمامة الأئمة الاثنی عشر علیهم‏السلام و ولایتهم

فَاعْلَمُوا مَعاشِرَ النّاسِ ذلِكَ فیهِ وَافْهَمُوهُ، وَاعْلَمُوا أَنَّ اللّه‏َ قَدْ نَصَبَهُ لَكُمْ وَلِیّا وَإماما فَرَضَ طاعَتَهُ عَلَى الْمُهاجِرینَ وَالاْءَنْصارِ وَعَلَى التّابِعینَ لَهُمْ بِإحْسانٍ، وَعَلَى الْبادی وَالْحاضِرِ، وَعَلَى الْعَجَمِیِّ وَالْعَرَبِیِّ، وَالْحُرِّ وَالْمَمْلُوكِ وَالصَّغیرِ وَالْكَبیرِ، وَعَلَى الاْءَبْیَضِ وَالاْءَسْوَدِ، وَ عَلى كُلِّ مُوَحِّدٍ ماضٍ حُكْمُهُ، جازٍ قَوْلُهُ، نافِذٌ أَمْرُهُ، مَلْعُونٌ مَنْ خالَفَهُ، مَرْحُومٌ مَنْ تَبِعَهُ وَصَدَّقَهُ، فَقَدْ غَفَرَ اللّه‏ُ لَهُ وَلِمَنْ سَمِعَ مِنْهُ وَأَطاعَ لَهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ آخِرُ مَقامٍ أَقُومُهُ فی هذَا الْمَشْهَدِ، فَاسْمَعُوا وَأَطیعُوا وَانْقادُوا لاِءَمْرِ اللّه‏ِ رَبِّكُمْ، فَإنَّ اللّه‏َ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ مَوْلاكُمْ وَإلهُكُمْ، ثُمَّ مِنْ دُونِهِ رَسُولُهُ وَنَبِیُّهُ الْمُخاطِبُ لَكُمْ، ثُمَّ مِنْ بَعْدی عَلِیٌّ وَلِیُّكُمْ وَإمامُكُمْ بِأَمْرِ اللّه‏ِ رَبِّكُمْ، ثُمَّ الاْءمامَةُ فی ذُرِّیَّتی مِنْ وُلْدِهِ إلى یَوْمٍ تَلْقَوْنَ اللّه‏َ وَرَسُولَهُ.

لا حَلالَ اءلاّ ما أَحَلَّهُ اللّه‏ُ وَرَسُولُهُ وَهُمْ، وَلا حَرامَ اءلاّ ما حَرَّمَهُ اللّه‏ُ عَلَیْكُمْ وَرَسُولُهُ وَهُمْ، وَاللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ عَرَّفَنِى¨َ الْحَلالَ وَالْحَرامَ وَأَنَا أَفْضَیْتُ بِما عَلَّمَنى¨ رَبّى¨ مِنْ كِتابِهِ وَحَلالِهِ وَحَرامِهِ اءلَیْهِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوهُ. ما مِنْ عِلْمٍ إلاّ وَقَدْ أَحْصاهُ اللّه‏ُ فِیَّ، وَكُلُّ عِلْمٍ عُلِّمْتُ فَقَدْ أَحْصَیْتُهُ فی إمامِ الْمُتَّقینَ، وَما مِنْ عِلْمٍ إلاّ وَقَدْ عَلَّمْتُهُ عَلِیّا، وَهُوَ الاْءمامُ الْمُبینُ الَّذی ذَكَرَهُ اللّه‏ُ فی سُورَةِ یسآ: «وكُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْناهُ فی إمامٍ مُبینٍ».

مَعاشِرَ النّاسِ، لا تَضِلُّوا عَنْهُ وَلا تَنْفِرُوا مِنْهُ، وَلا تَسْتَنْكِفُوا عَنْ وِلایَتِهِ، فَهُوَ الَّذی یَهْدی إلَى الْحَقِّ وَیَعْمَلُ بِهِ، وَیُزْهِقُ الْباطِلَ وَیَنْهى عَنْهُ، وَلا تَأْخُذُهُ فِی اللّه‏ِ لَوْمَةُ لائِمٍ.

أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِاللّه‏ِ وَرَسُولِهِ، لَمْ یَسْبِقْهُ إلَى الاْیمانِ بی أَحَدٌ، وَالَّذی فَدى رَسُولَ اللّه‏ِ بِنَفْسِهِ، وَالَّذی كانَ مَعَ رَسُولِ اللّه‏ِ وَلا أَحَدَ یَعْبُدُ اللّه‏َ مَعَ رَسُولِهِ مِنَ الرِّجالِ غَیْرُهُ. أَوَّلُ النّاسِ صَلاةً وَأَوَّلُ مَنْ عَبَدَ اللّه‏َ مَعی. أَمَرْتُهُ عَنِ اللّه‏ِ أَنْ یَنامَ فی مَضْجَعی، فَفَعَلَ فادِیا لی بِنَفْسِهِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوهُ فَقَدْ فَضَّلَهُ اللّه‏ُ، وَاقْبَلُوهُ فَقَدْ نَصَبَهُ اللّه‏ُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ إمامٌ مِنَ اللّه‏ِ، وَلَنْ یَتُوبَ اللّه‏ُ عَلى أَحَدٍ أَنْكَرَ وِلایَتَهُ وَلَنْ یَغْفِرَ لَهُ، حَتْما عَلَى اللّه‏ِ أَنْ یَفْعَلَ ذلِكَ بِمَنْ خالَفَ أَمْرَهُ وَأَنْ یُعَذِّبَهُ عَذابا نُكْرا أَبَدَ الاْآبادِ وَدَهْرَ الدُّهُورِ. فَاحْذَرُوا أَنْ تُخالِفُوهُ، فَتَصْلُوا نارا وَقُودُهَا النّاسُ وَالْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرینَ.

مَعاشِرَ النّاسِ، بی ـ وَاللّه‏ِ ـ بَشَّرَ الاْءَوَّلُونَ مِنَ النَّبِیّینَ وَالْمُرْسَلینَ، وَأَنَا ـ وَاللّه‏ِ ـ خاتَمُ الاْءَنْبِیاءِ وَالْمُرْسَلینَ، وَالْحُجَّةُ عَلى جَمیعِ الْمَخْلُوقینَ مِنْ أَهْلِ السَّماواتِ وَالاْءَرَضینَ. فَمَنْ شَكَّ فی ذلِكَ فَقَدْ كَفَرَ كُفْرَ الْجاهِلِیَّةِ الاُْولى، وَمَنْ شَكَّ فى¨ شَى¨ْءٍ مِنْ قَوْلى¨ هذا فَقَدْ شَكَّ فى¨ كُلِّ ما أُنْزِلَ اءلَى¨َّ، وَمَنْ شَكَّ فى¨ واحِدٍ مِنَ الاْءَئِمَّةِ فَقَدْ شَكَّ فِى¨ الْكُلِّ مِنْهُمْ، وَالشّاكُ فینا فِى¨ النّارِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، حَبانِیَ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ بِهذِهِ الْفَضیلَةِ مَنّا مِنْهُ عَلَیَّ وَإحْسانا مِنْهُ إلَیَّ وَلا إلهَ إلاّ هُوَ، أَلا لَهُ الْحَمْدُ مِنّی أَبَدَ الآبِدینَ وَدَهْرَ الدّاهِرینَ وَعَلى كُلِّ حالٍ.

مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوا عَلِیّا فَاءنَّهُ أَفْضَلُ النّاسِ بَعْدى¨ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى ما أَنْزَلَ اللّه‏ُ الرِّزْقَ وَبَقِى¨َ الْخَلْقُ.

مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ، مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ عَلَیَّ قَوْلی هذا وَلَمْ یُوافِقْهُ. أَلا إنَّ جَبْرَئیلَ خَبَّرَنی عَنِ اللّه‏ِ تَعالى بِذلِكَ وَیَقُولُ: «مَنْ عادى عَلِیّا وَلَمْ یَتَوَلَّهُ فَعَلَیْهِ لَعْنَتی وَغَضَبی»، «وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللّه‏َ ـ أَنْ تُخالِفُـوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها ـ إنَّ اللّه‏َ خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ».

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ جَنْبُ اللّه‏ِ الَّذی ذَكَرَ فی كِتابِهِ الْعَزیزِ، فَقالَ تَعالى مُخْبرا عَمَّنْ یُخالِفُهُ: «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتا عَلى ما فَرَّطْتُ فى¨ جَنْبِ اللّه‏ِ».

مَعاشِرَ النّاسِ، تَدَبَّرُوا القُرْآنَ وَافْهَمُوا آیاتِهِ، وَانْظُرُوا إلى مُحْكَماتِهِ وَلا تَتَّبِعُوا مُتَشابِهَهُ، فَوَاللّه‏ِ لَنْ یُبَیِّنَ لَكُمْ زَواجِرَهُ وَلَنْ یُوضِحَ لَكُمْ تَفْسیرَهُ إلاَّ الَّذی أَنَا آخِذٌ بِیَدِهِ وَمُصْعِدُهُ إلَیَّ وَشائِلٌ بِعَضُدِهِ وَرافِعُهُ بِیَدی وَمُعْلِمُكُمْ: أَنَّ مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِى¨ٌّ مَوْلاهُ، وَهُوَ عَلِى¨ٌّ بْنُ أَبى¨طالِبٍ أَخى¨ وَوَصِیّى¨، وَمُوالاتُهُ مِنَ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَها عَلَى¨َّ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ عَلِیّا وَالطَّیِّبینَ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ هُمُ الثِّقْلُ الاْءَصْغَرُ، وَالْقُرْآنُ الثِّقْلُ الاْءَكْبَرُ، فَكُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْ صاحِبِهِ وَمُوافِقٌ لَهُ، لَنْ یَفْتَرِقا حَتّى یَرِدا عَلَیَّ الْحَوْضَ.

أَلا إنَّهُمْ أُمَناءُ اللّه‏ِ فی خَلْقِهِ وَحُكّامُهُ فی أَرْضِهِ.

أَلا وَقَدْ أَدَّیْتُ، أَلا وَقَدْ بَلَّغْتُ، أَلا وَقَدْ أَسْمَعْتُ، أَلا وَقَدْ أَوْضَحْتُ. ألا وَإنَّ اللّه‏َ عَزَّ وَجَلَّ قالَ، وَأَنَا قُلْتُ عَنِ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ.

أَلا اءنَّهُ لا «أَمیرَالْمُؤْمِنینَ» غَیْرَ أَخى¨ هذا. أَلا لا تَحِلُّ اءمْرَةُ الْمُؤْمِنینَ بَعْدى¨ لاِءَحَدٍ غَیْرِهِ.

رفع علی علیه‏السلام بیدی رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله ثم ضرب بیده إلى عضد علی علیه‏السلام فرفعه، وكان أمیرالمؤمنین علیه‏السلام منذ أول ما صعد رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله منبره على درجة دون مقامه مُتیامِنا عن وجه رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله كأنَّهما فی مقام واحد. فرفعه رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله بیده وبسطهما إلى السماء وشال علیّا علیه‏السلام حتى صارت رجله مع ركبة رسول اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، ثم قال: أیُّهَا النّاسُ، مَنْ أوْلى بِكُمْ مِنْ أنْفُسِكُمْ؟ قالوا: اللّه‏ُ وَ رَسوُلُهُ. فَقالَ:

ألا فَمَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِیٌّ مَوْلاهُ، اللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْ عاداهُ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، هذا عَلِیٌّ أَخی وَوَصِیّی وَواعی عِلْمی، وخَلیفَتی فی أُمَّتی عَلى مَنْ آمَنَ بی وَعَلى تَفْسیرِ كِتابِ اللّه‏ِ عَزَّ وجَلَّ وَالدّاعی إلَیْهِ وَالْعامِلُ بِما یَرْضاهُ وَالْمُحارِبُ لاِءَعْدائِهِ وَالْمُوالی عَلى طاعَتِهِ وَالنّاهی عَنْ مَعْصِیَتِهِ.

إنَّهُ خَلیفَةُ رَسُولِ اللّه‏ِ وَأَمیرُالْمُؤْمِنینَ وَالإمامُ الْهادی مِنَ اللّه‏ِ، وَقاتِلُ النّاكِثینَ وَالْقاسِطینَ وَالْمارِقینَ بِأَمْرِ اللّه‏ِ.

یَقُولُ اللّه‏ُ: «ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ». بِأَمْرِكَ یا رَبِّ أَقُولُ:

اللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْ عاداهُ وَاْنصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ وَالْعَنْ مَنْ أَنْكَرَهُ وَاغْضِبْ عَلى مَنْ جَحَدَ حَقَّهُ.

اللّهُمَّ إنَّكَ أَنْزَلْتَ الاْآیَةَ فی عَلِیٍّ وَلِیِّكَ عِنْدَ تَبْیینِ ذلِكَ وَنَصْبِكَ إیّاهُ لِهذَا الْیَوْمِ: «الْیَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دینَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْكُمْ نِعْمَتی وَرَضیتُ لَكُمُ الاْءسْلامَ دینا»، وَ قُلْتَ: «إنَّ الدّینَ عِنْدَ اللّه‏ِ اْلإسْلامُ»، وَ قُلْتَ: «وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الاْءسْلامِ دینا فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِى الاْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرینَ».

اللّهُمَّ إنّی أُشْهِدُكَ أَنّی قَدْ بَلَّغْتُ.

التأكید على توجه الأُمة نحو مسألة الإمامة

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّما أَكْمَلَ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ دینَكُمْ بِإمامَتِهِ. فَمَنْ لَمْ‏یَأْتَمَّ بِهِ وَبِمَنْ یَقُومُ مَقامَهُ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ إلى یَوْمِ الْقِیامَةِ وَالْعَرْضِ عَلَى اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ فَأُولئِكَ الَّذینَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِی الدُّنْیا والاْآخِرَةِ وَفِی النّارِ هُمْ خالِدُونَ، «لا یُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلا هُمْ یُنْظَرُونَ».

مَعاشِرَ النّاسِ، هذا عَلِیٌّ، أَنْصَرُكُمْ لی وَأَحَقُّكُمْ بی وَأَقْرَبُكُمْ إلَیَّ وَأَعَزُّكُمْ عَلَیَّ، وَاللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ وَأَنَا عَنْهُ راضِیانِ. وَما نَزَلَتْ آیَةُ رِضىً فِی الْقُرْآنِ إلاّ فیهِ، وَلا خاطَبَ اللّه‏ُ الَّذینَ آمَنُوا إلاّ بَدَأَ بِهِ، وَلا نَزَلَتْ آیَةُ مَدْحٍ فِی الْقُرآنِ إلاّ فیهِ، وَلا شَهِدَ اللّه‏ُ بِالْجَنَّةِ فی «هَلْ أَتى عَلَى الاِْنْسانِ» إلاّ لَهُ، وَلا أَنْزَلَـها فی سِواهُ وَلا مَدَحَ بِهـا غَیْرَهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، هُوَ ناصِرُ دینِ اللّه‏ِ وَالْمُجادِلُ عَنْ رَسُولِ اللّه‏ِ، وَهُوَ التَّقِیُّ النَّقِیُّ الْهادِی الْمَهْدِیُّ. نَبِیُّكُمْ خَیْرُ نَبِیٍّ وَوَصِیُّكُمْ خَیْرُ وَصِیٍّ وَبَنُوهُ خَیْرُ الاْءَوْصِیاءِ.

مَعـاشِرَ النّـاسِ، ذُرِّیَّـةُ كُلُّ نَبِـى¨ٍّ مِنْ صُلْـبِهِ، وَذُرِّیَّتـى¨ مِنْ صُلْبِ أمیرِالْمُؤْمِنینَ عَلِى¨ٍّ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ إبْلیسَ أَخْرَجَ آدَمَ مِنَ الْجَنَّةِ بِالْحَسَدِ، فَلا تَحْسُدُوهُ فَتَحْبِطَ أَعْمالُكُمْ وَتَزِلَّ أَقْدامُكُمْ، فَإنَّ آدَمَ أُهْبِطَ إلَى الاْءَرْضِ بِخَطیئَةٍ واحِدَةٍ، وَهُوَ صَفْوَةُ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ، وَكَیْفَ بِكُمْ وَأَنْتُمْ أَنْتُمْ وَمِنْكُمْ أَعْداءُ اللّه‏ِ.

ألا وَإنَّهُ لا یُبْغِضُ عَلِیّا إلاّ شَقِیٌّ، وَلا یُوالی عَلِیّا إلاّ تَقِیٌّ، وَلا یُؤمِنُ بِهِ إلاّ مُؤمِنٌ مُخْلِصٌ. وَفی عَلِیٍّ ـ وَاللّه‏ِ ـ نَزَلَتْ سُورَةُ الْعَصْرِ: «بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، وَالْعَصْرِ، إنَّ الاْءنْسانَ لَفی خُسْرٍ» إلاّ عَلِیٌّ الَّذی آمَنَ وَرَضِیَ بِالْحَقِّ وَالصَّبْرِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، قَدْ اسْتَشْهَدْتُ اللّه‏َ وَبَلَّغْتُكُمْ رِسالَتی وَما عَلَى الرَّسُولِ إلاَّ الْبَلاغُ الْمُبینُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، «اتَّقُوا اللّه‏َ حَقَّ تُقاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ إلاّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ».

الإشارة إلى مقاصد المنافقین

مَعاشِرَ النّاسِ، «آمِنُوا بِاللّه‏ِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذی أُنْزِلَ مَعَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوها فَنَرُدَّها عَلى أدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنّا أَصْحابَ السَّبْتِ». بِاللّه‏ِ ما عَنى بِهذِهِ الاْآیَةِ إلاّ قَوْما مِنْ أَصْحابی أَعْرِفُهُمْ بِأَسْمائِهِمْ وَأَنْسابِهِمْ، وَقَدْ أُمِرْتُ بِالصَّفْحِ عَنْهُمْ. فَلْیَعْمَـلْ كُلُّ امْرِئٍ عَلى ما یَجِدُ لِعَلِى¨ٍّ فى¨ قَلْبِهِ مِنَ الْحُبِّ وَالْبُغْضِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، النُّورُ مِنَ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ مَسْلُوكٌ فِیَّ، ثُمَّ فی عَلِیِّ بْنِ أَبیطالِبٍ، ثُمَّ فِی النَّسْلِ مِنْهُ إلَى الْقائِمِ الْمَهْدِیِّ الَّذی یَأْخُذُ بِحَقِّ اللّه‏ِ وَبِكُلِّ حَقٍّ هُوَ لَنا، لاِءَنَّ اللّه‏َ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ جَعَلَنا حُجَّةً عَلَى الْمُقَصِّرینَ وَالْمُعانِدینَ وَالْمُخالِفینَ وَالْخائِنینَ وَالاْآثِمینَ وَالظّالِمینَ وَالْغاصِبینَ مِنْ جَمیعِ الْعالَمینَ.

مَعاشِرَ النّاسِ، أُنْذِرُكُمْ أَنّی رَسُولُ اللّه‏ِ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِیَ الرُّسُلُ، أَفَإنْ مِتُّ أَوْ قُتِلْتُ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ ؟ وَمَنْ یَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَیْهِ فَلَنْ یَضُرَّ اللّه‏َ شَیْئا وَسَیَجْزِی اللّه‏ُ الشّاكِرینَ الصّابِرینَ. أَلا وَإنَّ عَلِیّا هُوَ الْمَوْصُوفُ بِالصَّبْرِ وَالشُّكْرِ، ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، لا تَمُنُّوا عَلَیَّ بِإسْلامِكُمْ، بَلْ لا تَمُنُّوا عَلَى اللّه‏ِ فَیُحْبِطَ عَمَلَكُمْ وَیَسْخَطَ عَلَیْكُمْ وَیَبْتَلِیَكُمْ بِشُواظٍ مِنْ نارٍ وَنُحاسٍ، إنَّ رَبَّكُمْ لَبِالْمِرْصادِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ سَیَكُونُ مِنْ بَعْدی أَئِمَّةٌ یَدْعُونَ إلَى النّارِ وَیَوْمَ الْقِیامَةِ لا یُنْصَرُونَ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ اللّه‏َ وَأَنَا بَریئانِ مِنْهُمْ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُمْ وَأَنْصارَهُمْ وَأَتْباعَهُمْ وَأَشْیاعَهُمْ فِی الدَّرْكِ الاْءَسْفَلِ مِنَ النّارِ وَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرینَ.

ألا اءنَّهُـمْ أَصْحـابُ الصَّحیفَـةِ، فَلْیَنْظُـرْ أَحَـدُكُمْ فـى¨ صَحیفَتِـهِ!!

قال: فذهب على الناس ـ إلاّ شرذمة منهم ـ أمر الصحیفة.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی أَدَعُها إمامَةً وَوِراثَةً فی عَقِبی إلى یَوْمِ الْقِیامَةِ، وَقَدْ بَلَّغْتُ ما أُمِرْتُ بِتَبْلیغِهِ حُجَّةً عَلى كُلِّ حاضِرٍ وَغائِبٍ، وَعَلى كُلِّ أَحَدٍ مِمَّنْ شَهِدَ أَوْ لَمْ یَشْهَدْ، وُلِدَ أَوْ لَمْ یُولَدْ، فَلْیُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَالْوالِدُ الْوَلَدَ إلى یَوْمِ الْقِیامَةِ.

وَسَیَجْعَلُونَ الاْءمامَةَ بَعْدى¨ مُلْكاً وَاغْتِصاباً، ألا لَعَنَ اللّه‏ُ الْغاصِبینَ الْمُغْتَصِبینَ، وَعِنْدَها سَیَفْرُغُ لَكُمْ أَیُّهَا الثَّقَلانِ مَنْ یَفْرُغُ، وَیُرْسَلُ عَلَیْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَنُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ اللّه‏َ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ یَكُنْ لِیَذَرَكُمْ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ حَتّى یَمیزَ الْخَبیثَ مِنَ الطَّیِّبِ، وَما كانَ اللّه‏ُ لِیُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَیْبِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّهُ ما مِنْ قَرْیَةٍ اءلاّ وَاللّه‏ُ مُهْلِكُها بِتَكْذیبِها قَبْلَ یَوْمِ الْقِیامَةِ، وَمُمَلِّكُهَا الاْءمامَ الْمَهْدِى¨َّ وَاللّه‏ُ مُصَدِّقٌ وَعْدَهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، قَدْ ضَلَّ قَبْلَكُمْ أَكْثَرُ الاْءَوَّلینَ، وَاللّه‏ُ لَقَدْ أَهْلَكَ الاْءَوَّلینَ، وَهُوَ مُهْلِكُ الاْآخِرینَ. قالَ اللّه‏ُ تَعالى: «أَلَمْ نُهْلِكِ الاْءَوَّلینَ، ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْآخِرینَ، كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمینَ، وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبینَ».

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ اللّه‏َ قَدْ أَمَرَنی وَنَهانی، وَقَدْ أَمَرْتُ عَلِیّا وَنَهَیْتُهُ بِأَمْرِهِ. فَعِلْمُ الاْءَمْرِ وَالنَّهْیِ لَدَیْهِ، فَاسْمَعُوا لاِءَمْرِهِ تَسْلِمُوا وَأَطیعُوهُ تَهْتَدُوا وَانْتَهُوا لِنَهْیِهِ تَرْشُدُوا، وَصیرُوا إلى مُرادِهِ وَلا تَتَفَرَّقْ بِكُمُ السُّبُلُ عَنْ سَبیلِهِ.

أولیاء أهل البیت علیهم‏السلام وأعداءهم

مَعاشِرَ النّاسِ، أَنَا صِراطُ اللّه‏ِ الْمُسْتَقیمُ الَّذی أَمَرَكُمْ بِاتِّباعِهِ، ثُمَّ عَلِیٌّ مِنْ بَعْدی، ثُمَّ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ أَئِمَّةُ الْهُدى، یَهْدُونَ إلَى الْحَقِّ وَبِهِ یَعْدِلُونَ.

«بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، الْحَمْدُ للّه‏ِِ رَبِّ الْعالَمینَ، الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، مالِكِ یَوْمِ الدّینِ، إیّاكَ نَعْبُدُ وَإیّاكَ نَسْتَعینُ، اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ، صِراطَ الَّذینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبُ عَلَیْهِمْ وَلاَ الضّالّینَ»، فِیَّ نَزَلَتْ وَفیهِمْ وَاللّه‏ِ نَزَلَتْ، وَلَهُمْ عَمَّتْ، وَإیّاهُمْ خَصَّتْ، أُولئِكَ أَوْلِیاءُ اللّه‏ِ الَّذینَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلا هُمْ یَحْزَنُونَ. أَلا إنَّ حِزْبَ اللّه‏ِ هُمُ الْغالِبُونَ.

أَلا إنَّ أَعْداءَهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ الْغاوُونَ إخْوانُ الشَّیاطینِ، یُوحی بَعْضُهُمْ إلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورا.

أَلا إنَّ أوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ ذَكَرَهُمُ اللّه‏ُ فی كِتابِهِ، فَقالَ عَزَّ وَجَلَّ: «لا تَجِدُ قَوْما یُؤْمِنُونَ بِاللّه‏ِ وَالْیَومِ الاْآخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حادَّ اللّه‏َ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كانُوا آبائَهُمْ أَوْ أَبْنائَهُمْ أَوْ إخْوانَهُمْ أَوْ عَشیرَتَهُمْ، أُولئِكَ كَتَبَ فی قُلُوبِهِمُ الاْیمانَ وَأَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الاْءَنْهارُ خالِدینَ فیها رَضِیَ اللّه‏ُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولئِكَ حِزْبُ اللّه‏ِ أَلا إنَّ حِزْبَ اللّه‏ِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ».

أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ وَصَفَهُمُ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ فَقالَ: «الَّذینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبَسُوا ایمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولـئِكَ لَهُمُ الاْءَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ».

أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ آمَنُوا وَلَمْ یَرْتابُوا.

أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِسَلامٍ آمِنینَ، تَتَلَقّاهُمُ الْمَلائِكَةُ بِالتَّسْلیمِ یَقُولُونَ: سَلامٌ عَلَیْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدینَ.

أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمْ، لَهُمُ الْجَنَّةُ یُرْزَقُونَ فیها بِغَیْرِ حِسابٍ.

أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ یَصْلَوْنَ سَعیرا.

أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ یَسْمَعُونَ لِجَهَنَّمَ شَهیقا وَهِیَ تَفُورُ وَیَرَوْنَ لَها زَفیرا.

أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ قالَ اللّه‏ُ فیهِمْ: «كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتّى إذَا ادّارَكُوا فیها جَمیعا قالَتْ أُخْریهُمْ لاِءوُلیهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذابا ضِعْفا مِنَ النّارِ قالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلكِنْ لاتَعْلَمُونَ».

أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ قالَ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ: «كُلَّما أُلْقِیَ فیها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَلَمْ یَأْتِكُمْ نَذیرٌ، قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذیرٌ فَكَذَّبْنا وَقُلْنا ما نَزَّلَ اللّه‏ُ مِنْ شَیءٍ، إنْ أَنْتُمْ إلاّ فی ضَلالٍ كَبیرٍ، وَقالوُا لَوْ كُنّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنّا فی أَصْحابِ السَّعیرِ فَاعْتَرَفوُا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقا لاِءَصْحابِ السَّعیرِ».

أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَیْبِ، لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبیرٌ.

مَعاشِرَ النّاسِ، شَتّانَ ما بَیْنَ السَّعیرِ وَالاْءَجْرِ الْكَبیرِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، عَدُوُّنا مَنْ ذَمَّهُ اللّه‏ُ وَلَعَنَهُ، وَوَلِیُّنا كُلُّ مَنْ مَدَحَهُ اللّه‏ُ وَأَحَبَّهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی أنَا النَّذیرُ وَعَلِیٌّ الْبَشیرُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی مُنْذِرٌ وَعَلِیٌّ هادٍ.

مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی نَبِیٌّ وَعلِیٌّ وَصِیّی.

مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی رَسُولٌ وَعَلِیٌّ الاْءمامُ وَالْوَصِیُّ مِنْ بَعْدی، وَالاْءَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ. أَلا وَإنّی والِدُهُمْ وَهُمْ یَخْرُجُونَ مِنْ صُلْبِهِ.

الإمام المهدی عجَّل اللّه‏ تعالى فرجه الشریف

أَلا إنَّ خاتَمَ الأَئِمَّةِ مِنَّا الْقائِمَ الْمَهْدِیَّ. أَلا إنَّهُ الظّاهِرُ

عَلَى الدّینِ. أَلا إنَّهُ الْمُنْتَقِمُ مِنَ الظّالِمینَ. أَلا إنَّهُ فاتِحُ الْحُصُونِ وَهادِمُها. أَلا إنَّهُ غالِبُ كُلِّ قَبیلَةٍ مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ وَهادیها.

أَلا إنَّهُ الْمُدْرِكُ بِكُلِّ ثارٍ لاِءَوْلِیاءِ اللّه‏ِ. أَلا إنَّهُ النّاصِرُ لِدینِ اللّه‏ِ. أَلا إنَّهُ الْغَرّافُ مِنْ بَحْرٍ عَمیقٍ. أَلا إنَّهُ یَسِمُ كُلَّ ذی فَضْلٍ بِفَضْلِهِ وَكُلَّ ذی جَهْلٍ بِجَهْلِهِ. أَلا إنَّهُ خِیَرَةُ اللّه‏ِ وَمُخْتارُهُ. أَلا إنَّهُ وارِثُ كُلِّ عِلْمٍ وَالْمُحیطُ بِكُلِّ فَهْمٍ.

أَلا إنَّهُ الْمُخْبِرُ عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَالْمُشَیِّدُ لاِءَمْرِ آیاتِهِ. أَلا إنَّهُ الرَّشیدُ السَّدیدُ. أَلا إنَّهُ الْمُفَوَّضُ إلَیْهِ.

أَلا اءنَّهُ قَدْ بَشَّرَ بِهِ مَنْ سَلَفَ مِنَ الْقُرُونِ بَیْنَ یَدَیْهِ.

أَلا إنَّهُ الْباقی حُجَّةً وَلا حُجَّةَ بَعْدَهُ وَلا حَقَّ إلاّ مَعَهُ وَلا نُورَ إلاّ عِنْدَهُ.

أَلا إنَّهُ لا غالِبَ لَهُ وَلا مَنْصُورَ عَلَیْهِ. أَلا وَإنَّهُ وَلِیُّ اللّه‏ِ فی أَرْضِهِ، وَحَكَمُهُ فی خَلْقِهِ، وَأَمینُهُ فی سِرِّهِ وَعَلانِیَتِهِ.

التمهید لأمر البیعة

مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی قَدْ بَیَّنْتُ لَكُمْ وَأَفْهَمْتُكُمْ، وَهذا عَلِیٌّ یُفْهِمُكُمْ بَعْدی. أَلا وَاءنّى¨ عِنْدَ انْقِضاءِ خُطْبَتى¨ أَدْعُوكُمْ اءلى مُصافَقَتى¨ عَلى بَیْعَتِهِ وَالاْءقْرارِ بِهِ، ثُمَّ مُصافَقَتِهِ بَعْدى¨.

أَلا وَاءنّى¨ قَدْ بایَعْتُ اللّه‏َ وَعَلِى¨ٌّ قَدْ بایَعَنى¨، وَأَنَا آخِذُكُمْ بِالْبَیْعَةِ لَهُ عَنِ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ. «إنَّ الَّذینَ یُبایِعُونَكَ إنَّما یُبایِعُونَ اللّه‏َ، یَدُ اللّه‏ِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ. فَمَنْ نَكَثَ فَإنَّما یَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ، وَمَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللّه‏َ فَسَیُؤْتیهِ أَجْرا عَظیما».

الحلال و الحرام، الواجبات و المحرَّمات

مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مِنْ شَعائِرِ اللّه‏ِ، «فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِما وَمَنْ تَطَوَّعَ خَیْرا فَإنَّ اللّه‏َ شاكِرٌ عَلیمٌ».

مَعاشِـرَ النّاسِ، حِجُّـوا الْبَیْتَ، فَما وَرَدَهُ أَهْـلُ بَیْتٍ إلاَّ اسْتَغْنَـوْا وَأُبْشِـرُوا، وَلا تَخَلَّفُـوا عَنْهُ إلاّ بُتِـرُوا وَافْتَقَرُوا.

مَعاشِرَ النّاسِ، ما وَقَفَ بِالْمَوْقِفِ مُؤْمِنٌ إلاّ غَفَرَ اللّه‏ُ لَهُ ما سَلَفَ مِنْ ذَنْبِهِ إلى وَقْتِهِ ذلِكَ، فَإذَا انْقَضَتْ حَجَّتُهُ اسْتَأْنَفَ عَمَلَهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، الْحُجّاجُ مُعانُونَ وَنَفَقاتُهُمْ مُخَلَّفَةٌ عَلَیْهِمْ وَاللّه‏ُ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ.

مَعاشِرَ النّاسِ، حِجُّوا الْبَیْتَ بِكَمالِ الدّینِ وَالتَّفَقُّهِ، وَلاتَنْصَرِفُوا عَنِ الْمَشاهِدِ إلاّ بِتَوْبَةٍ وَإقْلاعٍ.

مَعاشِرَ النّاسِ، أَقیمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ كَما أَمَرَكُمُ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ، فَاءنْ طالَ عَلَیْكُمُ الاْءَمَدُ فَقَصَّرْتُمْ أَوْ نَسیتُمْ فَعَلِى¨ٌّ وَلِیُّكُمْ وَمُبَیِّنٌ لَكُمْ ؛ الَّذی نَصَبَهُ اللّه‏ُ عزَّ وَجَلَّ لَكُمْ بَعْدی أَمینَ خَلْقِهِ. إنَّهُ مِنّی وَأَنَا مِنْهُ، وَهُوَ وَمَنْ یَخْلُفُ مِنْ ذُرِّیَّتی یُخْبِرُونَكُمْ بِما تَسْأَلُونَ عَنْهُ وَیُبَیِّنُونَ لَكُمْ ما لا تَعْلَمُونَ.

أَلا اءنَّ الْحَلالَ وَالْحَرامَ أَكْثَرُ مِنْ أَنْ أُحْصِیَهُما وَأُعَرِّفَهُما ؛ فَآمُرُ بِالْحَلالِ وَأَنْهى¨ عَنِ الْحَرامِ فی مَقامٍ واحِدٍ، فَأُمِرْتُ أَنْ آخُذَ الْبَیْعَةَ مِنْكُمْ وَالصَّفْقَةَ لَكُمْ بِقَبُولِ ما جِئْتُ بِهِ عَنِ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ فى¨ عَلِى¨ٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَالاْءَوْصِیاءِ مِنْ بَعْدِهِ الَّذینَ هُمْ مِنّى¨ وَمِنْهُ اءمامَةً فیهِمْ قائِمَةً، خاتِمُها الْمَهْدِى¨ُّ اءلى یَوْمٍ یَلْقَى اللّه‏َ الَّذى¨ یُقَدِّرُ وَیَقْضى¨.

مَعاشِرَ النّاسِ، وَكُلُّ حَلالٍ دَلَلْتُكُمْ عَلَیْهِ وَكُلُّ حَرامٍ نَهَیْتُكُمْ عَنْهُ فَاءنّى¨ لَمْأَرْجِعْ عَنْ ذلِكَ وَلَمْ أُبَدِّلْ. أَلا فَاذْكُرُوا ذلِكَ وَاحْفَظُوهُ وَتَواصَوْا بِهِ، وَلا تُبَدِّلُوهُ وَلا تُغَیِّرُوهُ.

أَلا وَإنّی أُجَدِّدُ الْقَوْلَ: أَلا فَأَقیمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَاءْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ.

أَلا وَاءنَّ رَأْسَ الاْءَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ أَنْ تَنْتَهُوا اءلى قَوْلى¨ وَتُبَلِّغُوهُ مَنْ لَمْ یَحْضُرْ وَتَأْمُرُوهُ بِقَبُولِهِ عَنّى¨ وَتَنْهَوْهُ عَنْ مُخالَفَتِهِ، فَاءنَّهُ أَمْرٌ مِنَ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ وَمِنّى¨. وَلا أَمْرَ بِمَعْرُوفٍ وَلا نَهْى¨َ عَنْ مُنْكَرٍ اءلاّ مَعَ اءمامٍ مَعْصُومٍ.

مَعاشِرَ النّاسِ، الْقُرْآنُ یُعَرِّفُكُمْ أنَّ الاْءَئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ، وَعَرَّفْتُكُمْ أنَّهُمْ مِنّی وَمِنْهُ، حَیْثُ یَقُولُ اللّه‏ُ فی كِتابِهِ: «وَجَعَلَها كَلِمَةً باقِیَةً فی عَقِبِهِ»، وقُلْتُ: «لَنْ تَضِلُّوا ما إنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِما».

مَعاشِرَ النّاسِ، التَّقْوى، التَّقْوى، وَاحْذَرُوا السّاعَةَ كَما قالَ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ: «إنَّ زَلْزَلَةَ السّاعَةِ شَیْءٌ عَظیمٌ».

اذْكُرُوا الْمَماتَ وَالْمَعادَ وَالْحِسابَ وَالْمَوازینَ وَالْمُحاسَبَةَ بَیْنَ یَدَیْ رَبِّ الْعالَمینَ وَالثَّوابَ وَالْعِقابَ. فَمَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ أُثیبَ عَلَیْها وَمَنْ جاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَیْسَ لَهُ فِی الْجِنانِ نَصیبٌ.

البیعة بصورة رسمیّة

مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّكُمْ أَكْثَرُ مِنْ أَنْ تُصافِقُونى¨ بِكَفٍّ واحِدٍ فى¨ وَقْتٍ واحِدٍ، وَقَدْ أَمَرَنِى¨َ اللّه‏ُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ آخُذَ مِنْ أَلْسِنَتِكُمُ الاْءقْرارَ بِما عَقَّدْتُ لِعَلِى¨ٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَ، وَلِمَنْ جاءَ بَعْدَهُ مِنَ الاْءَئِمَّةِ مِنّى¨ وَمِنْهُ، عَلى ما أَعْلَمْتُكُمْ أَنَّ ذُرِّیَّتى¨ مِنْ صُلْبِهِ.

فَقُولُوا بِأَجْمَعِكُمْ: «إنّا سامِعُونَ مُطیعُونَ راضُونَ مُنْقادُونَ لِما بَلَّغْتَ عَنْ رَبِّنا وَرَبِّكَ فی أَمْرِ إمامِنا عَلِیٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَمَنْ وُلِدَ مِنْ صُلْبِهِ مِنَ الاْءَئِمَّةِ. نُبایِعُكَ عَلى ذلِكَ بِقُلُوبِنا وَأَنْفُسِنا وَأَلْسِنَتِنا وَأَیْدینا. عَلى ذلِكَ نَحْیى وَعَلَیْهِ نَمُوتُ وَعَلَیْهِ نُبْعَثُ. وَلا نُغَیِّرُ وَلا نُبَدِّلُ، وَلا نَشُكُّ وَلا نَجْحَدُ وَلا نَرْتابُ، وَلا نَرْجِعُ عَنِ الْعَهْدِ وَلانَنْقُضُ الْمیثاقَ.

وَعَظْتَنا بِوَعْظِ اللّه‏ِ فی عَلِیٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَالاْءَئِمَّةِ الَّذینَ ذَكَرْتَ مِنْ ذُرِّیَّتِكَ مِنْ وُلْدِهِ بَعْدَهُ، الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ وَمَنْ نَصَبَهُ اللّه‏ُ بَعْدَهُما.

فَالْعَهْدُ وَالْمیثاقُ لَهُمْ مَأْخُوذٌ مِنّا، مِنْ قُلُوبِنا وَأَنْفُسِنا وَأَلْسِنَتِنا وَضَمائِرِنا وَأَیْدینا. مَنْ أَدْرَكَها بِیَدِهِ وَإلاّ فَقَدْ أَقَرَّ بِلِسانِهِ، وَلا نَبْتَغی بِذلِكَ بَدَلاً وَلا یَرَى اللّه‏ُ مِنْ أَنْفُسِنا حِوَلاً. نَحْنُ نُؤَدّی ذلِكَ عَنْكَ الدّانی وَالْقاصی مِنْ أَوْلادِنا وَأَهالینا، وَنُشْهِدُ اللّه‏َ بِذلِكَ وَكَفى بِاللّه‏ِ شَهیدا وَأَنْتَ عَلَیْنا بِهِ شَهیدٌ».

مَعاشِرَ النّاسِ، ما تَقُولُونَ ؟ فَإنَّ اللّه‏َ یَعْلَمُ كُلَّ صَوْتٍ وَخافِیَةَ كُلِّ نَفْسٍ، «فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإنَّما یَضِلُّ عَلَیْها»، وَمَنْ بایَعَ فَإنَّما یُبایِعُ اللّه‏َ، «یَدُ اللّه‏ِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ».

مَعاشِرَ النّاسِ، فَبایِعُوا اللّه‏َ وَبایِعُونى¨ وَبایِعُوا عَلِیّا أمیرَالْمُؤْمِنینَ وَالْحَسَنَ وَالْحُسَیْنَ وَالاْءَئِمَّةَ مِنْهُمْ فِى¨ الدُّنْیا وَالاْآخِرَةِ كَلِمَةً باقِیَةً ؛ یُهْلِكُ اللّه‏ُ مَنْ غَدَرَ وَیَرْحَمُ مَنْ وَفى. «فَمَنْ نَكَثَ فَإنَّما یَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللّه‏َ فَسَیُؤْتیهِ أَجْرا عَظیما».

مَعاشِرَ النّاسِ، قُولُوا الَّذی قُلْتُ لَكُمْ وَسَلِّمُوا عَلى عَلِیٍّ بِإمْرَةِ الْمُؤْمِنینَ، وَقُولُوا: «سَمِعْنا وَأَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَإلَیْكَ الْمَصیرُ»، وَقُولُوا: «الْحَمْدُ للّه‏ِِ الَّذی هَدانا لِهذا وَما كُنّا لِنَهْتَدِیَ لَوْلا أَنْ هَدانَا اللّه‏ُ لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ».

مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّ فَضائِلَ عَلِى¨ِّ بْنِ أَبى¨طالِبٍ عِنْدَ اللّه‏ِ عَزَّ وَجَلَّ ـ وَقَدْ أَنْزَلَها فِى¨ الْقُرْآنِ ـ أَكْثَرُ مِنْ أَنْ أُحْصِیَها فى¨ مَقامٍ واحِدٍ، فَمَنْ أَنْبَأَكُمْ بِها وَعَرَفَها فَصَدِّقُوهُ.

مَعاشِرَ النّاسِ، مَنْ یُطِعِ اللّه‏َ وَرَسُولَهُ وَعَلِیّا وَالاْءَئِمَّةَ الَّذینَ ذَكَرْتُهُمْ فَقَدْ فازَ فَوْزا عَظیما.

مَعاشِرَ النّاسِ، السّابِقُونَ إلى مُبایَعَتِهِ وَمُوالاتِهِ وَالتَّسْلیمِ عَلَیْهِ بِإمْرَةِ الْمُؤْمِنینَ أُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ فی جَنّاتِ النَّعیمِ.

مَعاشِرَ النّاسِ، قُولُوا ما یَرْضَى اللّه‏ُ بِهِ عَنْكُمْ مِنَ الْقَوْلِ، فَإنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَمَنْ فِی الاْءَرْضِ جَمیعا فَلَنْ یَضُرَّ اللّه‏َ شَیْئا.

اللّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنینَ بِما أَدَّیْتُ وَأَمَرْتُ وَاغْضِبْ عَلَى الْجاحِدینَ الْكافِرینَ، وَالْحَمْدُ للّه‏ِِ رَبِّ الْعالَمینَ.

برگرفته از کتاب «خطابه غدیر» نوشته محمد باقر انصاری

اجتماع عظیم در غدیر

با رسیدن به محل موعود،فرمان توقف از سوى پیامبر صلى الله علیه و آله صادر شد و مركبها از حركت ایستادند و مردم پیاده شدند و هر كس جائى براى توقف سه روزه آماده كرد.

به دستور پیامبر صلى الله علیه و آله،سلمان و ابو ذر و مقداد و عمار زیر چند درخت كهنسال را آماده كردند و روى درختان،پارچه‏اى به عنوان سایبان قرار دادند.در زیر سایبان،منبرى به بلندى قامت پیامبر صلى الله علیه و آله از سنگها و روانداز شتران ساختند به طورى كه حضرت هنگام خطبه بر همه مردم مشرف باشند.

هنگام ظهر،پس از اداى نماز جماعت،پیامبر صلى الله علیه و آله بر فراز منبر ایستادند و امیر المؤمنین علیه السلام را فرا خواندند تا بر فراز منبر در سمت راست حضرت بایستند .قبل از شروع خطابه،امیر المؤمنین علیه السلام بر فراز منبر یك پله پائین‏تر در طرف راست آنحضرت ایستاده بودند.


سخنرانى پیامبر صلى الله علیه و آله

پیامبر صلى الله علیه و آله نگاهى به سمت راست و چپ جمعیت نمودند و منتظر شدند تا همه مردم در مقابل منبر اجتماع كنند.سپس سخنرانى تاریخى و آخرین خطابه رسمى خود را براى جهانیان آغاز كردند.با در نظر گرفتن این شكل خاص از منبر و سخنرانى كه دو نفر بر فراز منبر در حال قیام دیده مى‏شوند به استقبال سخنان حضرت مى‏رویم كه آنرا مى‏توان در یازده بخش ترسیم نمود:

پیامبر صلى الله علیه و آله در اولین بخش سخن به حمد و ثناى الهى پرداختند و صفات قدرت و رحمت خداوند را ذكر فرمودند،و به بندگى خود در مقابل ذات الهى شهادت دادند.

در بخش دوم،حضرت سخن را متوجه مطلب اصلى نمودند و تصریح كردند كه باید فرمان مهمى درباره على بن ابى طالب علیه السلام ابلاغ كنم،و اگر این پیام را نرسانم رسالت الهى را نرسانده‏ام و ترس از عذاب او دارم.

در سومین بخش،حضرت امامت دوازده امام علیهم السلام را تا آخرین روز دنیا اعلام نمودند تا همه طمعها یكباره قطع شود.از نكات مهم در سخنرانى حضرت،اشاره به عمومیت ولایت آنان بر همه انسانها در طول زمانها و در همه مكانها و نفوذ كلماتشان در جمیع امور بود،و نیابت تام ائمه علیهم السلام را از خدا و رسول در حلال و حرام و جمیع اختیارات اعلام فرمودند .

براى آنكه هر گونه ابهامى از بین برود و دست منافقین از هر جهت بسته باشد،در بخش چهارم خطبه،پیامبر صلى الله علیه و آله با دستهاى مبارك بازوان امیر المؤمنین علیه السلام را گرفتند و آنحضرت را از جا بلند كردند تا حدى كه پاهاى آنحضرت محاذى زانوان پیامبر صلى الله علیه و آله قرار گرفت.در این حال فرمودند:«من كنت مولاه فهذا على مولاه،اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله»،«هر كس من نسبت به او از خودش صاحب اختیارتر بوده‏ام این على هم نسبت به او صاحب اختیارتر است.خدایا دوست بدار هر كس على را دوست بدارد،و دشمن بدار هر كس او را دشمن بدارد،و یارى كن هر كس او را یارى كند،و خوار كن هر كس او را خوار كند».سپس كمال دین و تمام نعمت را با ولایت ائمه علیهم السلام اعلام فرمودند و بعد از آن خدا و ملائكه و مردم را بر ابلاغ این رسالت شاهد گرفتند.

در بخش پنجم حضرت صریحا فرمودند:«هر كس از ولایت ائمه علیهم السلام سرباز زند اعمال نیكش سقوط مى‏كند و در جهنم خواهد بود».بعد از آن شمه‏اى از فضائل امیر المؤمنین علیه السلام را متذكر شدند.

مرحله ششم از سخنان پیامبر صلى الله علیه و آله جنبه غضب الهى را نمودار كرد.حضرت با تلاوت آیات عذاب و لعن از قرآن فرمودند:«منظور از این آیات عده‏اى از اصحاب من هستند كه مأمور به چشم‏پوشى از آنان هستم،ولى بدانند كه خداوند ما را بر معاندین و مخالفین و خائنین و مقصرین حجت قرار داده است،و چشم‏پوشى از آنان در دنیا مانع از عذاب آخرت نیست».

سپس به امامان گمراهى كه مردم را به جهنم مى‏كشانند اشاره كرده فرمودند:«من از همه آنان بیزارم».اشاره‏اى رمزى هم به«اصحاب صحیفه ملعونه»داشتند و تصریح كردند كه بعد از من مقام امامت را غصب مى‏كنند و سپس غاصبین را لعنت كردند.

در بخش هفتم،حضرت تكیه سخن را بر اثرات ولایت و محبت اهل بیت علیهم السلام قرار دادند و فرمودند:«اصحاب صراط مستقیم در سوره حمد شیعیان اهل بیت علیهم السلام هستند».

سپس آیاتى از قرآن درباره اهل بهشت تلاوت كردند و آنها را به شیعیان و پیروان آل محمد علیهم السلام تفسیر فرمودند.آیاتى هم درباره اهل جهنم تلاوت نمودند و آنها را به دشمنان آل محمد علیهم السلام معنى كردند.

در بخش هشتم مطالبى اساسى درباره حضرت بقیة الله الاعظم حجة بن الحسن المهدى ارواحنا فداه فرمودند و به اوصاف و شئون خاص حضرتش اشاره كردند و آینده‏اى پر از عدل و داد به دست امام زمان عجل الله فرجه را به جهانیان مژده دادند. در بخش نهم فرمودند:پس از اتمام خطابه شما را به بیعت با خودم و سپس بیعت با على بن ابى طالب علیه السلام دعوت مى‏كنم .پشتوانه این بیعت آن است كه من با خداوند بیعت كرده‏ام،و على هم با من بیعت نموده است .پس از این بیعتى كه از شما مى‏گیرم از طرف خداوند و بیعت با حقتعالى است.

در دهمین بخش،حضرت درباره احكام الهى سخن گفتند كه مقصود بیان چند پایه مهم عقیدتى بود :از جمله اینكه چون بیان همه حلالها و حرامها توسط من امكان ندارد با بیعتى كه از شما درباره ائمه علیهم السلام مى‏گیرم بنوعى حلال و حرام را تا روز قیامت بیان كرده‏ام.دیگر اینكه بالاترین امر به معروف و نهى از منكر،تبلیغ پیام غدیر درباره امامان علیهم السلام و امر به اطاعت از ایشان و نهى از مخالفتشان است.

در آخرین مرحله خطابه،بیعت لسانى انجام شد.حضرت با توجه به آن جمعیت انبوه و شرائط غیر عادى زمان و مكان و عدم امكان بیعت با دست براى همه مردم،فرمودند:«خداوند دستور داده تا قبل از بیعت با دست،از زبانهاى شما اقرار بگیرم».

سپس مطلبى را كه مى‏بایست همه مردم به آن اقرار مى‏كردند تعیین كردند كه خلاصه آن اطاعت از دوازده امام علیهم السلام و عهد و پیمان بر عدم تغییر و تبدیل و بر رساندن پیام غدیر به نسلهاى آینده و غائبان از غدیر بود.در ضمن بیعت با دست هم حساب مى‏شد زیرا حضرت فرمودند :«بگوئید با جان و زبان و دستمان بیعت مى‏كنیم».


بیعت عمومى

پس از اتمام خطابه پیامبر صلى الله علیه و آله،دو خیمه بر پا شد كه در یكى خود آن حضرت و در دیگرى امیر المؤمنین علیه السلام،جلوس فرمودند.مردم دسته دسته وارد خیمه حضرت مى‏شدند و پس از بیعت و تبریك،در خیمه امیر المؤمنین علیه السلام حضور مى‏یافتند و با آن حضرت بیعت مى‏كردند و تبریك مى‏گفتند.

زنان نیز،با قرار دادن ظرف آبى كه پرده‏اى در وسط آن بود بیعت نمودند.به این صورت كه امیر المؤمنین علیه السلام دست مبارك را در یك سوى پرده داخل آب قرار مى‏دادند و در سوى دیگر زنان دست خود را در آب قرار مى‏دادند.


وقایع سه روز در غدیر

در طول سه روز توقف در غدیر،پس از ایراد خطابه چند جریان به عنوان تأكید و به نشانه اهمیت غدیر به وقوع پیوست كه شرح آن چنین است:

پیامبر صلى الله علیه و آله در این مراسم،عمامه خود راـكه«سحاب»نام داشتـبه عنوان افتخار بر سر امیر المؤمنین علیه السلام قرار دادند.

حسان بن ثابت از پیامبر صلى الله علیه و آله در خواست كرد تا در مورد غدیر شعرى بگوید،و با اجازه حضرت اولین شعر غدیر را سرود.

جبرئیل علیه السلام به صورت انسانى ظاهر شد و خطاب به مردم فرمود:«پیامبر براى على بن ابى طالب عهد و پیمانى گرفت كه جز كافر به خدا و رسولش آنرا بر هم نمى‏زند».

مردى از منافقین گفت:«خدایا اگر آنچه محمد مى‏گوید از طرف توست سنگى از آسمان بر ما ببار یا عذاب دردناكى بر ما بفرست».در همین لحظه سنگى از آسمان بر سر او فرود آمد و او را هلاك كرد،و این معجزه غدیر تأیید الهى را بر همگان روشن كرد.

پس از سه روز مراسم پر شور غدیر پایان یافت،و آن روزها به عنوان«ایام الولایة»در صفحات تاریخ نقش بست.مردم پس از وداع با پیامبرشان و معرفت كامل به جانشینان آن حضرت تا روز قیامت،راهى شهر و دیار خود شدند.خبر واقعه غدیر در شهرها منتشر شد و به سرعت شایع گردید و خداوند بدینگونه حجتش را بر همه مردم تمام كرد.

غدیر در آیینه كتاب ص 32